Global Economic Outlook – Marzec 2024

Protesty rolników i podziały na rynkach rozwiniętych .

“Rośnie różnica między gospodarkami rozwiniętymi. W IV kwartale 2023 roku zaskakuje zarówno słabość japońskiej gospodarki jak i pierwsze pojawiające się sygnały spowolnienia w Wielkiej Brytanii. Z drugiej strony gospodarka USA kolejny kwartał z rzędu radzi sobie lepiej od oczekiwań. Wiele oczekuje się po marcowych spotkaniach trzech głównych banków centralnych rynków rozwiniętych (Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych, Bank Anglii i Europejski Bank Centralny). Z drugiej strony trwające protesty rolników w Europie mogą być wczesnym sygnałem długofalowej zmiany polityki europejskiej. Protesty rolników przyczyniły się do zachwiania płynnością handlu produktami rolnymi, zwiększając niepewność polityczną i gospodarczą krajów Unii Europejskiej. W tym miejscu warto podkreślić polityczne znaczenie serii spotkań w Chinach, podczas których władze nie tylko określiły gospodarcze cele w nadchodzącym czasie ale również zapowiedziały ponowne zaangażowanie się w stabilizację gospodarczą kraju" – mówi Dr. Arun Singh, Global Chief Economist, Dun & Bradstreet.

Globalne perspektywy gospodarcze

W końcówce I kwartału 2024 roku obserwuje się kontynuację trendów, które pojawiły się w minionym roku. Najnowsze odczyty danych z Wielkiej Brytanii, Japonii i Niemiec pokazują, że gospodarki krajów rozwiniętych wykazują sygnały recesji. W przypadku Wielkiej Brytanii wskaźniki sugerują, że mamy do czynienia z chwilowym spowolnieniem. Jednak utrzymująca się od dłuższego czasu stagnacja gospodarcza w Japonii zwiększa niepewność co do długo oczekiwanej normalizacji na rynku. Recesji nie widać w przypadku gospodarki amerykańskiej, która wbrew wszelkim prognozom i przewidywaniom rozwija się w zaskakująco szybkim tempie. Głównie za sprawą silnego rynku pracy i dobrych nastrojów konsumentów. 

W marcu w większości krajów będą miały miejsce spotkania banków centralnych. W przypadku Stanów Zjednoczonych, Europejskiego Banku Centralnego (EBC) czy Banku Anglii (BoE) można spodziewać się kontynuacji dotychczasowej polityki ostrożnego obniżania stóp procentowych. Zupełnie różną politykę banków centralnych obserwujemy w przypadku krajów Ameryki Łacińskiej, takich jak Brazylia, Chile, Paragwaj czy krajów Europy Wschodniej jak Węgry czy Czechy. Tutaj spodziewać się można ciągłości decyzyjnej i kolejnych obniżek stóp procentowych rozpoczętych w minionym roku. Zupełnie różną strategię, z wyjątkiem Chin przyjęły banki centralne w większości krajów Azji i Pacyfiku. Opieszałość, i decyzyjny marazm sugeruje, że w regionie panuje zwiększona ostrożność w odniesieniu do spodziewanego ryzyka wzrostu inflacji i zmienności krajowych waluty. 

Zjawiskiem nowym są ostatnie protesty rolników w Europie, które na początku bieżącego roku ogarnęły niemal kilkanaście krajów, głównie tych z Unii Europejskiej. Rolnicy protestują przeciw polityce „Zielonego Ładu”, który forsowany jest w ostatnich kilku latach. Co więcej, charakter i skala tych protestów sugeruje, że mogą one przekształcić się w szerszy ruch eurosceptyków, co oznaczałoby odwrócenie trendu w zakresie spójności europejskiej, widocznego co najmniej od czasu głosowania w sprawie Brexitu w 2016 roku. Protesty stanowią żywą reakcję na forsowaną przez UE politykę proklimatyczną i handlową. Protesty przyniosły efekt. Komisja Europejska zapowiedziała wycofanie się z pewnych zapisów „Zielonego Ładu”, a pozostałe będę w najbliższym czasie renegocjowane. Protesty w bezpośredni sposób przekładają się na sytuację przedsiębiorców i ciągłość handlu. Protesty w większości przypadków mają charakter blokady dróg, co wpływa na zakłócenie płynności wymiany towarów i usług a także dostaw wewnątrz krajów jak i w tranzycie międzynarodowym. 

Na początku marca będą miały miejsce dwa kluczowe wydarzenia polityczne: „superwtorek” w USA i spotkania polityczne w ramach „dwóch sesji” w Chinach kontynentalnych. Superwtorek to defacto prawybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych, które będę rewanżem pomiędzy obecnie urzędujących prezydentem Joe Bidenem, a byłym prezydentem Donaldem Trumpem. Innego charakteru, jednak nie mniej ważnym wydarzeniem będzie cykl spotkań w ramach „dwóch sesji” w Chinach kontynentalnych, nakreślających kierunki rozwoju w kolejne miesiące 2024 roku. Dzisiaj już wiemy, że 

Chiny chcą, by ich gospodarka w 2024 roku urosła tak jak w roku 2023 - o 5 proc. Pekin ogłosił podczas Chińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, że cel zamierza osiągnąć m.in. emitując obligacje warte bilion juanów. Będzie to trudne. Druga co do wielkości gospodarka świata zmaga się z szeregiem problemów, od spowolnienia na rynku nieruchomości po słabnące zainteresowanie inwestorów.   

Zmiany w ocenie ryzyka krajów

Wymiary ryzyka, zmiany w poszczególnych obszarach

Zmiany ratingów

 (Poprawa)

Białoruś: Pomimo sankcji karnych nałożonych na ten kraj za sojusz z Rosją, białoruska gospodarka wykazała się odpornością i skorzystała na większym wolumenie handlu z Rosją.

Macedonia Północna: Wszystko wskazuje na to, że gospodarka kraju będzie silnie się rozwijać w 2024 roku, głównie za sprawą utrzymującego się od dłuższego czasu wzrostowi dochodów realnych oraz wysokiego popytu konsumpcyjnego i spadającej inflacji.

Uzbekistan: Kraj osiąga dobre wyniki gospodarcze, czemu sprzyja poprawa stosunków handlowych z Chinami kontynentalnymi, a dzięki swojemu położeniu na szlaku handlowym Uzbekistan pozycjonuje się jako kluczowe połączenie między Pekinem a Europą. Ponadto Uzbekistan jest coraz częściej postrzegany jako alternatywne źródło surowców, paliwa nuklearnego i energii.

 

 (Spadek)

Polska: W Polsce daje się odczuć wyraźne spowolnienie gospodarcze mające swój początek w drugiej połowie 2023 roku. Słabsze odczyty prawdopodobnie będą miały miejsce także miejsce w pierwszej połowie 2024 roku, głównie za sprawą wewnętrznego konfliktu między nowo wybranym rządem, opozycją a prezydentem. Przyczyną konfliktu są kolejne próby uchylenia kontrowersyjnych rozporządzeń wydanych i wprowadzonych w życie przez poprzedni rząd.

Senegal: Niepowodzenie prezydenta w sprawie zorganizowania w pełni demokratycznych wyborów osłabiło wizerunek kraju jako latarni demokracji w niespokojnym regionie Sahelu. Niepewność wokół wyborów w bezpośredni sposób wpłynęła na prosperującą gospodarkę napędzaną inwestycjami prywatnymi, podważając jej potencjał gospodarczy.

RPA: Rządzący Afrykański Kongres Narodowy (ANC) prawdopodobnie stanie przed poważnym wyzwaniem w majowych wyborach. W budżecie na luty 2024 r. Ministerstwo Skarbu ogłosiło plany wycofania 150 mld ZAR z rachunku rezerw walutowych w celu ograniczenia potrzeb pożyczkowych sektora publicznego, co ograniczy niezależność banku centralnego.

Podsumowanie:

Stany Zjednoczone: Gospodarka Stanów Zjednoczonych wbrew wszelkim prognozom i przewidywaniom rozwija się w zaskakująco szybkim tempie. Głównie za sprawą silnego rynku pracy i dobrych nastrojów konsumentów.

Chiny: Chiny chcą, by ich gospodarka w 2024 roku urosła tak jak w roku 2023 - o 5 proc. Pekin ogłosił podczas Chińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, że cel zamierza osiągnąć m.in. emitując obligacje warte bilion juanów. Będzie to trudne. Druga co do wielkości gospodarka świata zmaga się z szeregiem problemów, od spowolnienia na rynku nieruchomości po słabnące zainteresowanie inwestorów.

Wielka Brytania: Wielka Brytania doświadczyła spadku realnego PKB w IV kwartale 2023 r., spełniając kryteria recesji technicznej, choć w całym 2023 r. gospodarka rosła w umiarkowanym stopniu. Wzrost gospodarczy był łagodny, ale powinien zacząć przyspieszać w 2024 r., gdy warunki staną się bardziej sprzyjające.

Niemcy: PKB Niemiec skurczył się w zeszłym roku o 0,3%, a kolejne dane o produkcji przemysłowej potwierdziły słabość gospodarki w 2023 r. Grudzień był siódmym miesiącem z rzędu ze spadkiem poziomu produkcji. Inflacja od dłuższego czasu utrzymuje się na niezmiennym poziomie, nawet po wyłączeniu cen energii i żywności prawie się nie zmieniają.

Indonezja: Wstępne wyniki wyborów prezydenckich, które odbyły się w lutym 2024 r., wskazują na ciągłość polityki gospodarczej, jednocześnie wykluczając potrzebę zorganizowania i przeprowadzania drugiej tury. Nowy prezydent obejmie władzę dopiero w październiku, ale wyraźna wygrana powinna zmniejszyć niepewność polityczną, poprawiając krótkoterminowe perspektywy gospodarcze.

Filipiny: Ożywienie w turystyce i eksporcie pomogło zakończyć 2023 rok mocnym akcentem, co wiązało się z podniesieniem perspektyw gospodarczych. Rosnące napięcia polityczne mogą jednak zdestabilizować rządzącą koalicję, zwiększając niepewność polityczną i torpedując odbicie gospodarcze Filipin.

Hiszpania: W 2023 r. wzrost realnego PKB Hiszpanii był wyższy niż wzrost PKB w regionie, do czego przyczynił się wysoki popyt wewnętrzny i rozwój turystyki. Jednakże rolnictwo i turystyka wiążą się z krótkoterminowymi zagrożeniami, które przypisuje się wysokim temperaturom i suszy w Katalonii. Ponadto protesty rolników w całej Europie stwarzają potencjalne zakłócenia w łańcuchach dostaw.

Argentyna: Prezydent Javier Milei doznał porażki, gdy Kongres odrzucił kluczowe propozycje jego kompleksowego pakietu reform, co wywołało obawy na rynku. Obecnie Rząd rozważa możliwość podzielenia pakietu na osobne propozycje, co budzi niepewność o skuteczność i czas wprowadzenia działań mających zaradzić trwającemu kryzysowi gospodarczemu.

Kolumbia: Kolumbia ogłosiła stan klęski żywiołowej. Zwróciła się z prośbą o międzynarodową pomoc. Powodem są wysokie temperatury, panująca susza, pożary i zjawisko pogodowe El Niño. Sytuacja może się pogorszyć, ponieważ ekstremalne upały i susza będą stanowić poważne wyzwanie dla działań gaśniczych. Przedłużenie rozejmu z Armią Wyzwolenia Narodowego (ELN), największą aktywną grupą rebeliantów w kraju, stanowi pozytywny krok dla stabilności politycznej.

Egipt: Oczekuje się, że w 2024 r. gospodarka Egiptu ulegnie spowolnieniu ze względu na deprecjację waluty, zmniejszoną siłę nabywczą w wyniku wysokiej inflacji oraz konsekwencje kryzysu w Strefie Gazy mające wpływ na główne źródła walut obcych. Na początku stycznia dochody z Kanału Sueskiego spadły o 40% w wyniku ataków jemeńskich Houthi na żeglugę. Trwający kryzys pogorszył także perspektywy turystyki w regionie.

Izrael: Trwające rozmowy pokojowe w Egipcie utknęły w martwym punkcie. Izrael bowiem niechętnie zobowiązuje się do trwałego zawieszenia broni przed uwolnieniem zakładników. Co więcej, zainicjował ataki na wschodni region Libanu, co stanowi pierwszy taki atak od początku wojny z Palestyną.

Angola: Przesunięcie międzynarodowego transportu ropy i gazu z Kanału Sueskiego doprowadziło do krótkoterminowego wzrostu opłat za eksport ropy z Angoli do użytkowników końcowych w Europie.

Kenja: Pomyślne zakończenie grudniowych konsultacji MFW na podstawie art. IV w 2023 r. oraz decyzja Banku Światowego o zwiększeniu pomocy kredytowej już od połowy 2024 r. złagodziły obawy, że Kenia może nie spłacić obligacji. Dwustronna umowa o wolnym handlu z UE zapewni kenijskiemu eksportowi produktów rolnych dostęp do bezcłowego dostępu do rynku UE.

How Dun & Bradstreet Can Help

Dun & Bradstreet's Country Insight Solutions provide forecasts and business recommendations for 132 economies, allowing businesses to monitor and respond to economic, commercial, and political risks. To learn more, visit dnb.com/country-insight