Global Economic Outlook – Wrzesień 2024

Rośnie poziom optymizmu przedsiębiorców na światowych rynkach, co jest konsekwencją spadającej inflacji i obniżki stóp procentowych

“Globalna polityka pieniężna uległa złagodzeniu, czego przejawem są coraz częstsze obniżki stóp procentowych w większości krajów na świecie. Jednocześnie na światowych rynkach udało się opanować inflację. Mimo tak silnych impulsów i bodźców fiskalnych, nie spodziewamy się, że globalna gospodarka w drugiej połowie 2024 roku, będzie tak samo silna jak wzrosty w pierwszych sześciu miesiącach br. Nawet pomimo spodziewanych kolejnych obniżek stóp procentowych przez Fed w USA. Patrząc w przyszłość, na 2025 rok. Wiele wskazuje na to, że w przyszłym roku warunki rozwoju będą silnie sprzyjały przyspieszeniu wzrostu gospodarczego na świecie, na czele z gospodarkami wschodzącymi” – mówi 

– Dr. Arun Singh, Global Chief Economist, Dun & Bradstreet.

Globalne Perspektywy Gospodarcze

Pomimo napięć geopolitycznych i ciągle utrzymujących się na wysokim poziomie stóp procentowych w wielu krajach, w drugim kwartale br. znacząco wzrosła globalna produkcja, choć poziom wzrostu mocno różnił się w zależności od regionu. Dla przykładu, w Stanach Zjednoczonych w II kw. wzrost produkcji, napędzany wydatkami konsumpcyjnymi mocno wzrósł w porównaniu do pierwszych trzech miesięcy br. Jednak już w strefie euro, co najwyżej można mówić o umiarkowanym wzroście. Bardzo dobre wyniki Francji, Hiszpanii i Włoch zamortyzowały silny spadek w Niemczech. Z drugiej strony Niderlandy powróciły do silnego wzrostu z II kwartału br., a w III kwartale PKB Holandii rósł najszybciej od dwóch lat. Wiele wskazuje na to, że dynamika wzrostu gospodarczego w krajach wschodzących w ostatnich trzech miesiącach br. będzie słabnąć. Podobnie jak w USA, gdzie nadal realny wzrost hamują utrzymujące się na wysokim poziomie stopy procentowe i niepewność polityczna. W Azji, liderami wzrostu pozostają Filipiny, Malezja i Tajlandia. W Chinach wzrost gospodarczy w porównaniu do II kwartału wyraźnie zwolnił, jednak nadal utrzymuje się na satysfakcjonującym poziomie. 

Poziom inflacji w większości krajów na świecie spada, mimo tego konsumenci nadal odczuwają negatywne skutki wyższych cen i utrzymywanych przez banki centralne wysokich stóp procentowych. Problem dwucyfrowej inflacji szczególnie mocno odczuwalny jest w Argentynie i Turcji. To jednak wyjątki od reguły. Większość banków centralnych, wraz ze spadającą inflacją i poprawą koniunktury na światowych rynkach jest skłonna łagodzić politykę pieniężną i obniżać stopy procentowe na lokalnych rynkach. Obniżanie wysokości stóp procentowych rozpoczęło się w krajach Strefy Euro i w Wielkiej Brytanii. Wszystko wskazuje na to, że wzorem krajów w Europie także amerykański Fed zdecyduje się na obniżenie stóp procentowych. Jeśli wierzyć wstępnym zapowiedziom, jeszcze w tym roku spodziewać się można dwóch lub nawet trzech obniżek stóp o 25 punktów bazowych i obniżki o blisko 1 pp w 2025 roku.

Z drugiej strony, banki centralne w wielu krajach obniżając stopy procentowe wykazują się daleko posuniętą ostrożnością. Taką sytuację obserwujemy w 2024 roku i wiele wskazuje na to, że nadal będziemy obserwować w kolejnych miesiącach. Zbyt wczesne obniżenie stóp procentowych może pobudzić popyt i spowodować kolejny wzrost cen na rynku. Z drugiej strony, zbyt późne poluzowanie polityki pieniężnej, szczególnie w krajach rozwiniętych doprowadziło do spadku wzrostu PKB w 2024 roku i obniżeniu prognoz gospodarczych na nadchodzący 2025 rok.

Wszystko wskazuje na to, że w 2025 roku polityka fiskalna rządów jak i banków centralnych będzie bardziej sprzyjała rozwojowi i globalnemu wzrostowi gospodarczemu. W Dun & Bradstreet oczekuje się, że w krajach rozwiniętych wzrost będzie stymulowany poprzez stopniowe luzowanie polityki pieniężnej i wzrostem dochodów. Natomiast wzrost gospodarczy krajów wschodzących przede wszystkim takich jak Indie, znaczna część Bliskiego Wschodu czy kraje Ameryki Łacińskiej będzie zamortyzowany poprzez spowolnienie w Chinach. W nadchodzących miesiącach oczekuje się, że strukturalne inicjatywy rządu Indii zwiększą wzrost gospodarczy, pobudzą inwestycje zagraniczne i wzmocnią potencjał rynkowy.

Nie bez znaczenia dla wzrostu gospodarczego są wybory polityczne, które w tym roku nie przyniosły zasadniczych zmian. W listopadzie odbędą się wybory prezydenckie w USA. Zdaniem wielu Amerykanów najważniejsze od lat, jeśli nie w całej współczesnej historii. Na ten moment sondaże nie dają wyraźnej przewagi żadnemu z kandydatów. Sprawa wyboru kolejnego prezydenta USA pozostaje otwarta.  

Zmiany oceny ryzyka poszczególnych krajów

Przesunięcia i wymiar ryzyka

Zmiana oceny (ratingu) ryzyka w poszczególnych krajach

   (Poprawa)  

Mauritius: Dun & Bradstreet podnosi rating środowiska kredytowego Mauritiusa o 50 punktów bazowych, ponieważ kraj zbliża się do poziomu wzrostu sprzed pandemii COVID-19. Głównie za sprawą dynamicznego rozwoju sektora turystycznego, postępem w projektach budownictwa socjalnego, rosnącym popytem na nieruchomości mieszkalne oraz solidną wydajnością transportu i usług finansowych, a także inwestycjami, które wspierają wzrost.

Białoruś: Całkowita ocean ryzyka Białorusi została podniesiona ze względu na utrzymującą się od dłuższego czasu odporność na negatywne czynniki zewnętrzne mimo nałożonych globalnie sankcji gospodarczych. Dun & Bradstreet podnosi również ocenę ryzyka rynkowego. Głównie ze względu na wysoki wolumen handlu z Rosją i krajami ościennymi, które nie poszły w ślady USA i UE i nie nałożyły sankcji na Białoruś.

Malezja: Malezyjskie reform polityczne jak i duże inwestycje w centra danych poprawiają ocenę Malezji. Przypomnijmy: pod koniec maja Google ogłosiło inwestycję w wysokości 2 mld USD w budowę centrum danych w Malezji, zaledwie kilka tygodni po tym, jak Microsoft ogłosił podobną inicjatywę. 

RPA: Dun & Bradstreet podnosi o 25 punktów bazowych ocenę ryzyka środowiskowego RPA na skutek stabilizacji kursu waluty. Jednocześnie podniesiono również o 25 punktów bazowych ocenę ogólną kraju, głównie za sprawą poprawy nastrojów inwestorów. Nie bez znaczenie jest również to, że w ostatnim półroczu nie odnotowano dłuższych przerw w dostawie energii elektrycznej. Postęp w obniżaniu inflacji oznacza, że ​​South Africa Reserve Bank (bank centralny) rozważa obniżenie stóp procentowych.

Sri Lanka: Reformy państwa nastawione na wzrost gospodarczy wywołały wczesne ożywienie na Sri Lance, co przełożyło się na fakt poniesienia przez Dun & Bradstreet ogólnej oceny ryzyka. Z drugiej strony trzeba podkreślić, że w kraju nadal panuje bardzo trudna sytuacja polityczna przekładająca się na napięcia społeczne. 

Trinidad i Tobago: Dun & Bradstreet podnosi ocenę ryzyka Trinidadu i Tabago, głównie za sprawa poprawy sytuacji na rynku pracy i spadającej inflacji. Wiele wskazuje na to, że z racji dwóch nadchodzących w najbliższym okresie przedsięwzięć: „Dragon” i „Shell Manatee” wzrośnie krajowa produkcja energii. W ramach Narodowego Planu Transformacji Cyfrowej i Narodowej Strategii Handlu Elektronicznego rząd planuje wdrożenie projektów mających na celu promocję inwestycji w sektor technologiczny kraju. 

  (Obniżenie)  

Bułgaria: Dun & Bradstreet obniża rating kredytowy, rynkowy i dostaw. Głównie z powodu przedłużającej się niepewności politycznej spowodowanej kolejną nieudaną próbą stworzenia stabilnego rządu i realną groźbą rozpisania kolejnych wyborów parlamentarnych. Niemożność utworzenia stabilnego rządu powoduje niepewność polityczną i szkodzi perspektywom ożywienia gospodarczego.

Bangladesz: W związku z gwałtownym powstaniem studenckim, które doprowadziło do upadku rządu Bangladeszu, Dun & Bradstreet obniża ocenę ryzyka stabilności kraju.

Chiny: W Chinach w lipcu znacząco zwiększył się wolumen eksportu, jednak samo to nie poprawiło sytuacji gospodarczej Chin jak i wzrostu PKB. Z drugiej strony trzeba w tym miejscu podkreślić, że w ostatnim czasie kilka krajów wszczęło dochodzenia antydumpingowe lub podniosło cła na chiński eksport. Dlatego też Dun & Bradstreet obniża ocenę ryzyka środowiska kredytowego o 25 punktów bazowych.

Arabia Saudyjska: Arabia Saudyjska podniosła pierwszy raz od trzech miesięcy cenę ropy naftowej na azjatyckim rynku. Jednak ten wzrost był dużo mniejszy niż oczekiwano na rynku. Skromna podwyżka była najprawdopodobniej spowodowana niskimi marżami jak również trwającymi negocjacjami w sprawie rocznych kontraktów na dostawy.

Niemcy: Dun & Bradstreet obniża ogólną ocenę ryzyka Niemiec z powodu długotrwałej recesji gospodarczej i poważnych problemów z utrzymaniem dynamiki wzrostu gospodarczego. W obliczu niepewności wokół politycznych działań Europejskiego Banku Centralnego i perspektywie utrzymania wysokich stóp procentowych w dłuższym okresie, w Niemczech spodziewać się można podwyższonej liczby bankructw przedsiębiorstw i zachwiania ich bieżącą wypłacalnością. Obawy o opóźnione ożywienie wzrostu wpływają na krótkoterminowe perspektywy gospodarcze.

Finlandia: Obniżyliśmy ocenę kredytową środowiska w Finlandii z powodu rosnącego długu publicznego, poślizgu w realizacji celów deficytu i wysokiej niewypłacalności przedsiębiorstw. Rosnące bezrobocie i obawy o przedłużające się spowolnienie skłoniły nas do obniżenia krótkoterminowej oceny perspektyw gospodarczych. Rząd próbuje ograniczyć deficyt fiskalny poprzez podniesienie stawek VAT. Rosnące podatki i wysokie koszty energii prawdopodobnie zwiększą koszty logistyki i wysyłki dla firm, co jest negatywne dla środowiska dostaw w kraju.

Kluczowe wnioski 

Wielka Brytania: W sierpniu Bank Anglii obniżył stopy procentowe do najniższego od września 2023 roku poziomu. W sierpniu w niektórych częściach Wielkiej Brytanii doszło do zamieszek i chociaż mało prawdopodobne jest, aby produkcja gospodarcza ucierpiała w sposób istotny z tego powodu, koszty polityczne i społeczne Wielkiej Brytanii mogą być dość wysokie.

Kanada: Rurociąg naftowy Trans Mountain rozpoczął działalność komercyjną. W lipcu i sierpniu przez rurociąg przepływało 890 000 baryłek dziennie, w porównaniu do 300 000 baryłek dziennie przed jego rozbudową. Stany Zjednoczone importowały rekordowe wolumeny kanadyjskiej ropy naftowej. Ostatnie badania przeprowadzone przez Bank of Canada wykazały rosnący niepokój wśród przedsiębiorstw w związku ze wzrostem podatków i nadmiernymi regulacjami.

Irlandia: Rząd Irlandii przedstawił wstępne plany obniżek podatkowych na 2025 rok, który zostanie opublikowany jeszcze przed prawdopodobnymi wyborami. Uważa się, że rząd może podnieść próg, od którego obowiązuje wyższy 40 proc. podatek dochodowy, z 42 000 EUR do 50 000 EUR rocznie. Rząd zaproponował również obniżkę podatku od spadków i obniżkę stawki VAT na połączenia internetowe.

Izrael: Coraz częstsze walki Izraela z frakcjami niepaństwowymi w Jemenie i Libanie pozwalają na unikanie bezpośredniej konfrontacji z Iranem, ale zwiększają ryzyko szerszego konfliktu regionalnego. Tymczasem premier Benjamin Netanjahu coraz częściej jest wewnętrznie krytykowany za brak działań i negocjacji z Hamas w Strefie Gazy.