Global Economic Outlook – Sierpień 2024

Coraz bardziej widoczne jest ożywienie gospodarcze w Europie i na rynkach wschodzących, szczególnie w kontekście wolniejszego wzrostu w USA

Dużo łagodniejszy od spodziewanego, globalny wzrost gospodarczy zmusił krajowych ekonomistów do wspólnego działania na rzecz wsparcia rynków lokalnych, obniżenia poziomu inflacji i złagodzenia polityki pieniężnej. Mimo wszystko, nadal możemy mówić o znaczących dysproporcjach w działaniu poszczególnych krajów i instytucji. Przypomnijmy. Europejski Bank Centralny (EBC), Bank Anglii jak i większość rynków wschodzących już kilka miesięcy temu zdecydowały się na obniżenie stóp procentowych. W sprzeczności z tą decyzją stoi działanie Rezerwy Federalnej USA, która w lipcu br. po raz kolejny zdecydowała się na zachowanie stóp procentowych na niezmiennym poziomie. Tymczasem w krajach wysokorozwiniętych rośnie ryzyko polityczne. Wielka Brytania zmaga się z kryzysem wizerunkowym i antyimigracyjnymi protestami. W Stanach Zjednoczonych wzrost niepewności politycznej wiąże się z próbą zamachu na byłego prezydenta Donalda Trampa, rezygnacją z walki o reelekcję Joe Bidena i wyznaczeniem wiceprezydentki Kamali Harris jako nowej kandydatki Demokratów w walce o fotel prezydenta USA mówi
 

– Dr. Arun Singh, Global Chief Economist, Dun & Bradstreet.

Globalne Perspektywy Gospodarcze

Ożywienie gospodarki w pierwszej połowie bieżącego roku w Europie Zachodniej i niektórych gospodarkach wschodzących nabrało zauważalnej siły. W związku z tym, globalny wzrost w chwili obecnej wydaje się dużo mniej zależny od wyników Stanów Zjednoczonych niż jeszcze na początku 2024 roku. Mimo wszystko, tempo wzrostu i łagodzenia polityki monetarnej w krajach wysokorozwiniętych jest dużo wolniejsze od oczekiwań. Wiele wskazuje na to, że rygorystyczna polityka pieniężna największych krajów, w tym przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych będzie tłumić globalny wzrost gospodarki w kolejnych sześciu miesiącach.

Słabsze od oczekiwań dane makroekonomiczne Stanów Zjednoczonych, w tym głównie stagnacja na rynku pracy, podsyciły oczekiwania, że Rezerwa Federalna (Fed) w tym roku zdecyduje się na obniżenie stóp procentowych. Tak się nie stało. W lipcu br. po raz kolejny Fed utrzymał stopy procentowe na niezmiennym poziomie: od 5.25 proc. do 5.50 proc. Jednocześnie zaznaczając, że obniżki stóp procentowych, nawet o 50 punktów bazowych można spodziewać się na kolejnym, wrześniowym posiedzeniu. W związku z powyższym, analitycy Dun & Bradstreet spodziewają się w Stanach Zjednoczonych wolniejszego wzrostu gospodarczego, bez ryzyka głębszej recesji.

W Europie w br. większość krajów notuje bardzo dobre i dobre wyniki: w strefie Euro PKB wzrósł o 0,3 proc. kw. do kw. Spośród krajów Unii Europejskiej największy wzrost notuje Irlandia (1,2 proc.), Hiszpania (0,8 proc.) i Francja (0,3 proc.). Na minusie Niemcy, gdzie gospodarka stanęła na skraju recesji. Jeszcze w czerwcu Europejski Bank Centralny (EBC) podjął decyzję o obniżce stóp procentowych i wiele wskazuje na to, że w kolejnych sześciu miesiącach będzie kontynuował działania łagodzenia polityki monetarnej. Podobnie jak Bank Anglii, który w sierpniu obniżył stopy procentowe o 5,0 proc. Łagodzenie polityki pieniężnej wesprze ożywienie gospodarcze w Wielkiej Brytanii i Europie Zachodniej w drugiej połowie roku.

Wiele wskazuje na to, że wzrost gospodarki w krajach wschodzących utrzyma się na niezmiennym poziomie do końca 2024 roku, z tym że odczyty będą znacząco różnić się na poszczególnych rynkach. Słabszy wzrost m.in. w Brazylii, Meksyku czy w Polsce będzie zrównoważony przez dobre dane z krajów Ameryki Łacińskiej, w tym przede wszystkim z Chile, Peru czy Urugwaju, głównie za sprawą spadającej inflacji. W tym miejscu ważnym podkreślenia jest fakt, że to właśnie Banki Centralne na rynkach wschodzących jako pierwsze rozpoczęły politykę obniżania stóp procentowych. Kontynuacja restrykcyjnej polityki pieniężnej w Stanach Zjednoczonych jak na razie wspiera amerykańskiego dolara. To się zmieni, w chwili obniżenia stóp procentowych przez Fed w drugiej połowie roku. Paradoksalnie, spadek wartości dolara będzie korzystny dla niemal wszystkich walut gospodarek wschodzących, w tym przede wszystkim w krajach Ameryki Łacińskiej.

Niezależnie od wszystkiego. Na świecie rośnie poziom optymizmu przedsiębiorców. Znajduje to swoje potwierdzenie w raporcie Dun & Bradstreet Global Business Optimism Insights. Poziom optymizmu przedsiębiorców na całym świecie wzrósł o 12 proc. mimo licznym napięciom geopolitycznym i wielu czynnikom wpływających na zachowanie płynność i ciągłość dostaw. Kroki podjęte przez większość banków centralnych w kierunku obniżenia stóp procentowych wpłynęły na wzrost poziomu optymizmu, a globalny index zaufania finansowego przedsiębiorców wzrósł o 23 proc. Pod wpływem poprawy warunków makroekonomicznych i złagodzenia polityki pieniężnej przez banki centralne rosnący poziom optymizmu przedsiębiorców przejawia się we wzroście wolumenu liczby zamówień i ilości dokonanych transakcji sprzedaży. Natomiast Globalny wskaźnik zaufania do inwestycji biznesowych wzrósł w związku z oczekiwaniem korzystnych warunków operacyjnych i obniżonych kosztów finansowania zewnętrznego.

„Rosnący poziom optymizmu przedsiębiorców na świecie, mimo wielu globalnie występujących trudności świadczy o ich dostosowaniu się do nowej rzeczywistości i wykorzystywaniu pojawiających się nowych możliwości” – powiedział Neeraj Sahai, President of Dun & Bradstreet International. Dodając, że „Wzrost zaufania do inwestowania wśród przedsiębiorstw wskazuje z jednej strony na wyższe wymagania kapitałowe, z drugiej na dobre warunki dla fuzji i przejęć”. Rosnący optymizm w biznesie może zostać zachwiany, z powodu wysokiego poziomu niepewności politycznej związanej ze zbliżającymi się wyborami, także tymi w Stanach Zjednoczonych”.

W ujęciu regionalnym: poziom optymizmu amerykańskich przedsiębiorców w porównaniu do minionego kwartału wzrósł o 17 proc. Przy dużym udziale usługowych firm technologicznych i informacyjno-komunikacyjnych, gdzie poziom optymizmu w III kwartale wzrósł o 51 proc. W Niemczech optymizm przedsiębiorców wzrósł prawie o 10 proc., co potwierdza bardzo dobre nastroje gospodarcze w Europie. W regionie Azji i Pacyfiku również odnotowano znaczny wzrost, szczególnie w Indonezji (20 proc.) i Japonii (22 proc.). Z kolei w Wielkiej Brytanii optymizm biznesowy spadł o prawie 4 proc.

Niebagatelny wpływ na taki stan rzeczy miały ostatnie rozstrzygnięcia polityczne. Wybory, które odbyły się w tym roku, potoczyły się zgodnie z przewidywaniami – jak na przykład lipcowe wybory powszechne w Wielkiej Brytanii. Podobnie jak wybory we Francji. Osobną kwestią pozostają zbliżające się wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych, przez wielu uznawane za najważniejsze wybory ostatniej dekady. W lipcu prezydent Joe Biden zrezygnował z ubiegania się o reelekcję, a wiceprezydent Kamala Harris została potwierdzona jako kandydatka na fotel prezydenta Stanów Zjednoczonych przez Demokratów. Jednocześnie były prezydent Donald Trump, który był celem zamachu, pozostaje kandydatem Republikanów. W części europejskich krajów, w tym przede wszystkim w Wielkiej Brytanii, Irlandii czy Francji w ostatnim czasie eskaluje napięcie i nastroje antyimigracyjne, co postrzegane jest jako ryzyko dla stabilności społecznej, politycznej i rodzącej się przemocy.

 

Ocena ryzyka kraju

Wymiary ryzyka

Zmiana ratingu

   (Poprawa oceny)  

Albania: Ocena ryzyka środowiska kredytowego Albanii została podwyższona na „stabilną”; bank centralny rozpoczął proces obniżanie stóp procentowych, umożliwiając stały wzrost gospodarczy do końca 2024 roku z perspektywą na kolejne miesiące 2025 roku. Lek – lokalna waluta - osiągnął najwyższy poziom w historii w stosunku do euro, podobnie jak rezerwy walutowe. Głównie ze względu na napływ dochodów z turystyki, bezpośrednich inwestycji zagranicznych i przelewów pieniężnych. Dun & Bradstreet poprawia także ocenę ryzyka środowiska rynkowego Albanii ze względu na rosnące dochody realne i poprawiające się nastroje konsumentów, silny napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych i płynące szerokim strumieniem funduszy Unii Europejskich wspierających rozwój infrastruktury kraju. 

Bahrajn: Dun & Bradstreet podnosi ocenę ryzyka środowiska rynkowego Bahrajnu. Głównie za sprawą zaawansowanych rozmów mających na celu przywrócenie dwustronnych stosunków dyplomatycznych między Bahrajnem a Iranem prowadzących do poprawy możliwości handlowych. Wzrost gospodarczy w ostatnim czasie jest w dużym stopniu wspierany przez kilka znaczących inwestycji w infrastrukturę sektorów nienaftowych. Poważnym wyzwaniem pozostaje nadal nierozwiązany problem ataków Huti na kluczowych dla kraju szlakach handlowych, co uderza w bezpieczeństwo i stabilność Bahrajnu. 

Indie: Ocena ryzyka Indii została podwyższona o 25 punktów bazowych, ponieważ oczekuje się, że strukturalne inicjatywy rządu zwiększą wzrost gospodarczy, pobudzą inwestycje zagraniczne i wzmocnią potencjał rynkowy.

Rumunia: Dun & Bradstreet podnosi ocenę ryzyka politycznego i rynkowego Rumunii w związku z stabilną sytuacją polityczną w kraju i ożywioną gospodarką. Mimo, że perspektywa dołączenia Rumunii do strefy Euro na ten moment wydaje się dalsza niż kiedykolwiek. Rządząca koalicja po ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego tylko umocniła i tak już silną pozycję. Pierwsza tura wyborów prezydenckich odbędzie się w listopadzie, a następnie wybory parlamentarne w grudniu.

Turcja: Dun & Bradstreet podnosi ogólną ocenę ryzyka Turcji, głównie ze względu na poprawiające się środowisko finansów i sytuacji politycznej. Gospodarka pozytywnie zaskakuje, m.in. za sprawą prowadzonej ortodoksyjnej polityki pieniężnej i fiskalnej. Silna i stabilna Lira – lokalna waluta – łagodzi ryzyko walutowe i w dużym stopniu wzmacnia system bankowy. W wyniku stabilizacji polityki wewnętrznej Turcji i powrotu inwestorów zagranicznych na rynek kapitałowy Dun & Bradstreet podnosi ocenę ryzyka środowiska politycznego i rynkowego. 

Uzbekistan: Dun & Bradstreet podnosi ogólną ocenę ryzyka środowiska kredytowego w Uzbekistanie. W 2024 roku spodziewany jest solidny wzrost gospodarczy na poziomie 5,2 proc. Ocena ryzyka środowiska dostaw została podniesiona, ponieważ kraj podejmuje reformy strukturalne w celu przyspieszenia procesu przystąpienia do Światowej Organizacji Handlu (WTO).

 

  (Obniżenie oceny)  

Azerbejdżan: Ocena ryzyka dla środowiska politycznego Azerbejdżanu została obniżona ze względu na obawy dotyczące rozbicia opozycji politycznej i wprowadzenia arbitralnych regulacji dla przedsiębiorców i całej gospodarki.

Francja: Dun & Bradstreet zdecydował się na obniżenie ogólnej oceny ryzyka Francji, ponieważ zawieszone funkcjonowanie parlamentu wprowadza niepewność w sferze finansów i polityki. Obniżona została również ocena środowiska kredytowego, dostaw, rynku i polityki. Powodem są spodziewane trudności w reformowaniu gospodarki Francji i wprowadzaniu nowych, wewnątrzunijnych regulacji. Rynki obawiają się impasu politycznego i niepewności regulacyjnej, co byłoby szkodliwe dla biznesu.

Hiszpania: Dun & Bradstreet obniża ocenę ryzyka dla środowiska rynkowego Hiszpanii ze względu na negatywny wpływ protestów na turystykę w całym kraju i potencjalny wpływ chińskiego dochodzenia w sprawie subsydiowania importu wieprzowiny z UE.

Tajlandia: Dun & Bradstreet obniża ocenę ryzyka politycznego o 25 punktów bazowych, głównie z powodu próby rozwiązania najpopularniejszej partii opozycyjnej w kraju, co może zagrażać stabilności politycznej i zwiększa ryzyko wznowienia protestów społeczeństwa. Rosnąca rola wojskowych i coraz częstsze represje wymierzone w opozycję uderzają w rząd i wpływ monarchii na życie obywateli. Pozytywem jest rosnąca rola sektora turystycznego na gospodarkę kraju. 

Stany Zjednoczone: W połowie lipca doszło do próby zamachu na byłego prezydenta Trumpa, gdy przemawiał na wiecu wyborczym. To przekłada się na rosnącą niepewność i podważa fundamenty funkcjonowania kraju. Dlatego też Dun & Bradstreet obniża ocenę ryzyka środowiska politycznego. 

Aktualności rynkowe

Bangladesz: Protest studentów przeciwko kwotowemu systemowi naboru na rządowe posady, który by dodatkowo utrudnił studentom i tak już nie łatwą walkę o pracę w administracji publicznej przerodził się w ogólnokrajowy konflikt zakończony upadkiem rządu Ligi Awami i wygnaniem z kraju dotychczasowej premier Sheikh Hasiny, co zakłóciło płynność produkcji i światowych łańcuchów dostaw. 

Brazylia: Wiele wskazuje na to, że gospodarka w 2024 roku skurczy się do 2 proc., z poziomu 2,9 proc. w 2023 roku. Głównie za sprawą wolniej niż dotychczas rozwijającego się eksportu i słabszej konsumpcji prywatnej. Pod koniec czerwca Bank Centralny Brazylii wstrzymał proces obniżania stóp procentowych, co automatycznie przełożyło się na wyższe koszty obsługi kredytu i pożyczek. Taka sytuacja w bezpośredni sposób uderza w inwestycje, zwłaszcza w sektorach wydobywczym, produkcyjnym i budowlanym. 

Kambodża: W Dun & Bradstreet oczekuje się poprawy wzrostu gospodarczego kraju w 2024 roku. Głównie za sprawą znaczącej poprawy w sektorach produkcji, turystyki, niższej inflacji i rozwijającej się sieci handlowej. 

Czechy: Agresywne cięcia stóp procentowych przez Czeski Bank Centralny w sposób znaczący nakręcił ożywienie gospodarcze i zachęcił inwestorów do ponownego lokowania kapitału. Stanowisko rządu w sprawie wojny rosyjsko-ukraińskiej stworzyło znaczne ryzyko wewnętrzne i zewnętrzne. Prawicowe kręgi podsycają antyukraińskie nastroje, co prowadzi do demonstracji przeciwko wsparciu rządu czeskiego dla Ukrainy i członkostwa w NATO.

Niemcy: Trójstronna koalicja rządowa nękana wewnętrznymi konfliktami osiągnęła porozumienie w sprawie projektu budżetu na 2025 r. Przedsiębiorstwa w Niemczech nabierają optymizmu względem finansów i inwestycji - indeks optymizmu biznesowego Dun & Bradstreet z III kw. 2024 r. dla Niemiec wykazuje wzrost o 10 proc. w porównaniu z II kw. 2024 r.

Iran: Masoud Pezeshkian wygrał wybory prezydenckie w czerwcu 2024 roku. Już pierwsze decyzje pokazały, że nowy prezydent Iranu będzie kładł ogromny nacisk na politykę wewnętrzną kraju, w tym przede wszystkim prawa kobiet. Jednocześnie wielce prawdopodobne jest, że będzie miał on ograniczony wpływ na politykę zagraniczną. 

Izrael: Rośnie napięcie w regionie. Niemal każdego dnia dochodzi do obustronnych ataków rakietowych. Sytuacja jest szczególnie trudna po śmierci wysoko postawionego urzędnika Hamasu w Iranie.

Japonia: Kazuo Ueda, kierujacy pracami Banku Japonii (BOJ) poinformował o podniesieniu stóp procentowych o 15 pb do 0,25 proc., co było zgodnie z oczekiwaniami rynków. Była to kolejna podwyżka stóp procentowych. Swoją decyzję Bank Japonii uzasadnił danymi makroekonomicznymi i poziomem japońskiej waluty. 

Macedonia Północna: Gospodarka, rynek i środowisko polityczne Macedonii Północnej uległy w ostatnim czasie znaczącej poprawie. Na tyle, że realnego kształtu nabiera przystąpienie do Jednolitego Obszaru Płatności, co może zapoczątkować okres tańszych, szybszych i bezpieczniejszych płatności transgranicznych w Euro. Spadająca cena importowanej ropy naftowej i gazu ziemnego zapewniły bezpieczeństwo energetyczne Macedonii Północnej. Gospodarka powróciła do skromnego wzrostu, wspieranego przez konsumpcję gospodarstw domowych, wydatki rządowe i inwestycje, zwiększając potencjał dokonywania sprzedaży.

Chiny: W dniach 15-18 lipca w Pekinie odbywały się obrady III Plenum Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin XX kadencji. Obradom przewodniczyło Biuro Polityczne Komitetu Centralnego KPCh. Sekretarz generalny Xi Jinping wygłosił podczas tych obrad przemówienie. Podczas obrad rozpatrzono i przyjęto rezolucję Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin w sprawie dalszego pogłębiania reform w celu przyspieszenia chińskiej modernizacji. Podkreślono znaczenie odgórnie prowadzonych reform, w tym polityki fiskalnej, podatkowej, finansowej, inwestycji i handlu zagranicznego. Szczególną uwagę poświęcono polityce gruntowej, która ma szczególne znaczenie dla bieżącego funkcjonowania sektora nieruchomości.

Szwecja: Jeszcze w maju Riksbank (szwedzki Bank Centralny) obniżył stopy procentowe o 25 punktów bazowych do 3,75 proc. Jednocześnie zapowiadając dwie kolejne obniżki stóp procentowych. Decyzja i informacja o planowanych kolejno krokach rozbudziła nadzieję na szybsze ożywienie szwedzkiej gospodarki. Tym samym Dun & Bradstreet podniósł rating ryzyka rynkowego Szwecji, przypisując „Stabilną” ocenę. Głównie za sprawą spodziewanego ożywienia szwedzkiej gospodarki w drugiej połowie 2024 roku. Jednocześnie podniesiony został rating ryzyka walutowego Szwecji, na co ma wpływ poprawa perspektyw eksportowych kraju jak i ustabilizowanie się kursu szwedzkiej korony.