Global Economic Outlook – czerwiec 2024

ECB obniża stopy procentowe wyznaczając nowy trend w światowej gospodarce

„Europejski Bank Centralny (EBC) na czerwcowym posiedzeniu, po raz pierwszy od 2019 roku zdecydował się na obniżenie stóp procentowych. Decyzja EBC ucieszyła europejskich przedsiębiorców. W tym miejscu należy podkreślić, że dalszy kurs polityki pieniężnej w europejskim sektorze finansowym nie jest do końca jasny, głównie z powodu zróżnicowanego poziomu inflacji w poszczególnych krajach. Jednak ta decyzja może w wystarczającym stopniu zachęcić krajowe banki centralne do rozważenia decyzji o obniżeniu stóp procentowych. Decyzja EBC stoi w sprzeczności z ostatnimi posunięciami Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych (Fed), która nadal nie zdecydowała się na złagodzenie polityki pieniężnej, co zwiększa krótkoterminowe ryzyko zmienności kursu walut. Według przewidywań Dun & Bradstreet amerykańska gospodarka w tym roku znacznie spowolni, w przeciwieństwie do gospodarek większości europejskich krajów. Jednego możemy być pewni. W drugiej połowie 2024 roku temat stóp procentowych zdominuje globalną politykę makroekonomiczną.

– Dr. Arun Singh, Global Chief Economist, Dun & Bradstreet.

Globalne perspektywy gospodarcze

Dane za pierwsze półrocze wskazują na szybszy od oczekiwań wzrost w gospodarce światowej. W krajach wysokorozwiniętych spadła inflacja do poziomu wyznaczonego przez krajowe banki centralne. W niektórych częściach świata, obserwuje się ożywienie gospodarcze, choć dynamika wzrostu jest dużo wolniejsza od oczekiwań na rynku i mocno zróżnicowana w zależności od poszczególnych krajów. W pierwszym kwartale br. w krajach strefy Euro jak i w Wielkiej Brytanii dało się zauważyć poprawę wyników makroekonomicznych, co oznacza powolne wyjście z krótkotrwałej i płytkiej recesji. Dla porównania, według przewidywań Dun & Bradstreet amerykańska gospodarka w tym roku znacznie spowolni, w przeciwieństwie do gospodarek większości europejskich krajów i kilku dużych gospodarek wschodzących. W Chinach, Indiach, Indonezji, Brazylii czy w Meksyku również odnotowano w I kwartale br. optymistyczne wyniki., co stanowi doskonały prognostyk dla światowego wzrostu gospodarczego.

Europejskie przedsiębiorstwa z satysfakcją przyjęły decyzję Europejskiego Banku Centralnego o obniżeniu na początku czerwca stóp procentowych. Wszystko wskazuje na to, że ta decyzja ma charakter badawczy i nie musi oznaczać kolejnych obniżek w dłuższej perspektywie czasu. Z drugiej strony podjęta przez EBC decyzja w ogromnym stopniu łagodzi politykę pieniężną i przekłada się na stabilność, pewność i trwałość na rynku oraz niższe koszty finansowania długu zewnętrznego przedsiębiorców. Rozbieżność w polityce pieniężnej pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Europą wydaje się uzasadniona, biorąc pod uwagę różnice w wynikach wzrostu gospodarczego po I kwartale br. i prognozy wzrostu na koniec 2024 roku. 

Wiele wskazuje na to, że w drugiej połowie roku w Stanach Zjednoczonych jak na rynkach wschodzących banki centralne wzorem Europejskiego Banku Centralnego zdecydują się na obniżenie stóp procentowych. Luźniejsza polityka pieniężna powinna pobudzić popyt, co zawsze wpływa na ożywienie gospodarki. Spadek inflacji do satysfakcjonującego poziomu odnotowano w Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Australii i Stanach Zjednoczonych. 

Mimo poprawy wielu wskaźników makroekonomicznych, nadal na światowych rynkach mamy do czynienia z wieloma niekorzystnymi czynnikami utrudniającymi ożywienie gospodarcze. W tym przede wszystkim ciągłe zakłócenia na szlakach transportowych wynikających z konfliktów zbrojnych. 

Według Dun & Bradstreet, od grudnia 2023 roku o 21 proc. spadł importu towarów w kontenerach drogą morską, w porównaniu ze średnim rocznym wolumenem importu, od września 2022 roku do września 2023 roku. Dane Dun & Bradstreet podkreślają niepokojący trend. Aż 1 na 4 kontenery transportowane drogą morską przez Morze Czerwone nie dotarły do portów docelowych. Spadek importu przypisuje się różnym czynnikom. W tym przede wszystkim atakom rebeliantów na otwartym morzu na statki handlowe, jak i trudnościom wynikających z konieczności transportu towarów trasami alternatywnymi, a co za tym idzie opóźnień prowadzących do wydłużania czasu przebywania na morzu. Konflikt zbrojny na Bliskim Wschodzie doprowadził do znacznego spadku żeglugi na Morzu Czerwonym. Zwłaszcza w przypadku statków pływających pod izraelską banderą. Trudna sytuacja na szlakach w bezpośredni sposób wpłynęły na zmianę działania firm transportowych. Przewoźnicy unikają obszaru Morza Czerwonego. Firmy transportowe z racji poniesionych start, zmuszone są do zmiany polityki kredytowej, oceny ryzyka i podjęcia natychmiastowych działań.

„Pogarszające się warunki geopolityczne i środowiskowe na całym świecie doprowadzą w 2024 roku do kolejnych zakłóceń w łańcuchach dostaw. Tym samym przedsiębiorstwa będą musiały przygotować się na kolejne trudności w utrzymaniu terminów i ciągłości dostaw. Już teraz duże statki kontenerowe są przekierowywane na dłuższe trasy wokół Morza Czerwonego. To znajduje odzwierciedlenie w wynikach finansowych firm, ponoszonych kosztach, wydłużonym czasie transportu i w konsekwencji prowadzi do rosnącej inflacji, wzrostu cen na rynku konsumenckim i zachwianiu stabilnością i odpornością biznesową sprzedawców detalicznych. Menedżerowie odpowiedzialni za utrzymaniem ciągłości dostaw muszą przygotować firmy na wypadek wystąpienia niespodziewanych zakłóceń na światowych rynkach” – mówi Tomasz Starzyk z Dun & Bradstreet Poland.

Pozytywnym sygnałem jest to, że niedawne wybory w Indiach, Rosji, Republice Południowej Afryki i Meksyku oznaczają, że w tych krajach zaciera się niepewność polityczna i ekonomiczna. Wybory do Parlamentu Europejskiego, które odbyły się na początku czerwca pokazały radykalizację społeczeństwa europejskiego. Bardzo dobre wyniki osiągnęły niemal wszystkie partie centroprawicowe i skrajnie prawicowe. Najbardziej znamienny jest przykład Francji, gdzie Zjednoczenie Narodowe Marine Le Pen odniosło zdecydowane zwycięstwo. Po tym Emmanuel Macron zdecydował o zarządzeniu przyspieszonych wyborów parlamentarnych. W tym miejscu należy przypomnieć, że w tym roku, w listopadzie odbędą się wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych. 

                              Zmiany oceny ryzyka poszczególnych krajów

Zmiany oceny ryzyka (ratingów) w poszczególnych krajach

     (Poprawa)  

Gabon: Podwyższona ocena minimalizująca ryzyko współpracy w Gabonie wiąże się z ogólną poprawą w kraju. Negatywne skutki związane z ubiegłorocznym zamachem stanu, niemal w pełni zostały zneutralizowane, a rząd Gabonu w pełni przywrócił sprawczość działania. Według przewidywań w tym roku znacznie wzrośnie gospodarka Gabonu, co łączy się ze wzrostem cen surowców naturalnych, których Gabon jest światowym eksporterem.

Węgry: W czerwcu br. poprawiono ogólna ocenę ryzyka Węgier. Powodem znacząca poprawa danych makroekonomicznych w I kwartale br., co wskazuje, że na Węgrzech trwa ożywienie gospodarcze. W kolejnych miesiącach oczekuje się dalszej poprawy, co wiąże się z planowanymi obniżkami stóp procentowych. Co ciekawe, zagraniczni inwestorzy swoje obawy wiążą z ryzykiem wywłaszczeń, zwłaszcza w sektorach strategicznych. Podwyższona ocena, to także efekt poprawy bezpieczeństwa energetycznego Węgier, poprzez jej bliskie relacje z Rosją i umów z Pekinem.

  (spadek)  

Brazylia: Według prognoz w 2024 roku, PKB Brazylii spadnie do 2 proc. z 2,9 proc. w 2023 roku. W dużej mierze to efekt największej od osiemdziesięciu lat powodzi w Rio Grande do Sul. Powódź doszczętnie zniszczyła uprawy rolne, co w bezpośredni sposób przekłada się na wzrost inflacji, spadek produkcji i eksportu. Tym samym Dun & Bradstreet obniża ocenę Brazylii o 25 pb.

Kanada: Bank Kanady na swoim majowym posiedzeniu zdecydował o utrzymaniu stóp procentowych na poziomie 0,5 proc. Decyzję podjął wbrew społecznym i biznesowym oczekiwaniom. Pomimo spadającej inflacji i ogólnej poprawy koniunktury na kanadyjskim rynku, bank swoją decyzję argumentował tym, że obniżki stóp procentowych będą przedwczesne. Trudne warunki finansowania i wciąż wysokie koszty finansowania zewnętrznego przedsiębiorców skłoniły Dun & Bradstreet do obniżenia oceny ryzyka środowiska kredytowego. Tym bardziej, że Kanada od kilku miesięcy boryka się z rosnącym bezrobociem i wolniejszym od oczekiwań wzrostem gospodarczym.

Niemcy: Obniżona ogólna ocena Niemiec, wiąże się z brakiem bodźców stymulujących wzrost, gospodarczą stagnacją, słabym popytem, wysokimi stopami procentowymi i kosztami finansowania przedsiębiorców. To także wpłynęło na obniżą ocenę ryzyka kredytowego. Dodatkowo warto podkreślić, że rząd w Niemczech ma ograniczone pole manewru i praktycznie żadnych narzędzi na poprawę sytuacji, przełamanie impasu i gospodarcze wsparcie przedsiębiorców. To związane jest z rygorystyczną polityką Trybunału Konstytucyjnego, który nie pozwala na zwiększenie zadłużenia wewnętrznego.

Rumunia: Rumunia jest kolejnym krajem, któremu została obniżona ocena. Powodów kilka. Głównie przez wzrost ryzyka kredytowego, duży deficyt budżetowy i wprowadzenie podatków mających na celu kontrolowanie finansów publicznych. Duży wpływ na obniżoną oceną ma także trudna sytuacja w kontaktach z Rosją oraz ogólne napięcie związane z minionymi i nadchodzącymi wyborami do samorządu terytorialnego, wyborami prezydenckimi, parlamentarnymi i do Parlamentu Europejskiego.

Norwegia: Wiele wskazuje na to, że Norweski Bank Centralny stopy procentowe obniży nie wcześniej niż pod koniec 2024 roku lub nawet dopiero w I kwartale 2025 roku. Wiąże się to z utrzymującą się od dłuższego czasu wysoką inflacją, dużo niższym od oczekiwań społecznych wzrostem gospodarczym i słabszym popytem wewnętrznym. Podobnie jak w przypadku Niemiec czy Rumunii to zadecydowało o obniżeniu oceny ryzyka kredytowego.

Etiopia: Dun & Bradstreet po raz kolejny obniża polityczną ocenę Etiopii. Wiąże się to przede wszystkim z ogłoszoną w grudniu ubiegłego roku niewypłacalnością państwa, choć w ostatnim czasie wprowadzone próby reformy gospodarki dają nadzieję na poprawę beznadziejnej sytuacji w kraju.

Szwajcaria: Obniżona ocena ryzyka środowiska kredytowego w Szwajcarii, ściśle powiązana jest z gwałtownym wzrostem inflacji i potrzebą większego finansowania przez państwo funduszy emerytalnych, obronności i klimatu. Ponad to wzrost oceny ryzyka kraju wiąże się z planowanym wprowadzeniem cyfrowej waluty banku centralnego, co ma usprawnić systemy płatności.

Kluczowe wnioski

Argentyna: Międzynarodowy Fundusz Walutowy osiągnął porozumienie z rządem Argentyny w sprawie programu pożyczkowego, który zakłada odblokowanie ponad 800 mln dolarów. 

Meksyk: W Meksyku prezydentką, po czerwcowych wyborach została Claudia Sheinbaum. Rośnie napięcie handlowe między Meksykiem a Stanami Zjednoczonymi, zwłaszcza w obszarze naliczania ceł na produkty i surowce przemysłu ciężkiego.

Szwecja: Niedawna obniżka stop procentowych przez szwedzki bank centralny najprawdopodobniej ożywi wydatki konsumenckie i poprawi ogólna koniunkturę na rynki. Nadal nierozwiązanym problemem jest stale rosnąca liczba niewypłacalnych przedsiębiorstw. Mimo tego Dun & Bradstreet zdecydował się na poprawienie krótkoterminowej oceny Szwecji, głównie za sprawą dobrze rokującego sektora budowlanego, który będzie beneficjentem obniżonych stóp procentowych. 

Francja: Francja w chwili obecnej mierzy się z największym od lat politycznym kryzysem. Wybory do Parlamentu Europejskiego wygrało z ogromną przewagą Zjednoczenie Narodowe Marine Le Pen. Po tym Emmanuel Macron zdecydował o zarządzeniu przyspieszonych wyborów parlamentarnych. Do tego dochodzi nadal nierozwiązany problem w Nowej Kaledonii, która jako jedna z ostatnich kolonii na świecie jawnie buntuje się przeciw polityce Francji. 

Czechy: Wreszcie konsumpcja czeskich gospodarstw domowych jest na plusie, a nominalny wzrost płac jest większy niż wzrost cen na rynku. Nastroje konsumentów są najwyższe od września 2021 roku, co wiąże się z rosnąca sprzedażą detaliczną. Na majowym posiedzeniu Narodowy bank Czeski obniżył stopy procentowe do 5,25 proc.

Tajlandia: Dun & Bradstreet obniżyło krótkoterminowy rating Tajlandii, ze względu na słaby wzrost gospodarczy w I kwartale br., zmniejszenie wydatków rządowych, pogorszenie perspektyw inwestycyjnych i ujemny wzrost eksportu. Planowane przez rząd reformy i społeczne programy wsparcia zostały przełożone na IV kwartał, co oznacza, że ​​wzrost konsumpcji będzie w tym roku mniejszy niż wcześniej oczekiwano. Kraj w dalszym ciągu opiera swoje wyniki gospodarcze na ożywieniu w sektorze turystycznym.

Stany Zjednoczone: Inflacja w Stanach Zjednoczonych nie spada tak szybko jak się tego spodziewano. Amerykański Fed w przeciwieństwie do Europejskiego Banku Centralnego czy Banku Anglii nie zdecydował się na obniżenie stóp procentowych. Co ważne, amerykański Departament Pracy podniósł obowiązkową płacę za nadgodziny dla blisko 4 mln pracowników zarabiających mniej niż 58,6 tys. $ rocznie i pracujących ponad 40 godzin tygodniowo. Poprzedni próg wynagrodzeń wynosił z 35,5 tys. $. Nowe przepisy podnoszą koszty prowadzenia działalności gospodarczej i potencjalnie zwiększają ryzyko niewypłacalności przedsiębiorstw. 

Wielka Brytania: 4 lipca br. Odbędą się wybory parlamentarne. Jest to o tyle istotne, że środowisko rządowe w ostatnich wyborach do samorządu terytorialnego poniosło dotkliwą porażkę. Kolejna może przewrócić polityczną scenę w Wielkiej Brytanii od góry nogami. Realny wzrost PKB w I kwartale br. wyniósł 0,6 proc., co potwierdza że Wielka Brytania weszła na ścieżkę wzrostu gospodarczego pierwszy raz od połowy 2023 roku.  

Uganda: Uganda od lat boryka się z problemem zachowania stabilności rynku finansowego, w tym przede wszystkim środowiska kredytowego. Przejawia się to w niskiej liczbie przydzielanych pożyczek, a już przyznane są wysoko oprocentowane, co przekłada się na bardzo wysoki koszy spłaty i obsługi długu. W najbliższym czasie oczekuje się zmian podatkowych, w celu skorygowania nierównowagi fiskalnej.

Wenezuela: Stany Zjednoczone ponownie nałożyły sankcje na sektor naftowy Wenezueli w związku z nieprzestrzeganiem przez rząd zasad demokratycznych przed lipcowymi wyborami. Oczekuje się, że Chiny po raz kolejny w Wenezueli kupią znaczne ilości ropy naftowej. 

How Dun & Bradstreet Can Help

Dun & Bradstreet’s Country Insight Solutions provide forecasts and business recommendations for 132 economies, allowing businesses to monitor and respond to economic, commercial, and political risks.
To learn more, visit dnb.com/country-insight