Raport 2026
Trendy w produkcji i w łańcuchach dostaw
Nowe trendy w produkcji i w procesach zarządzania łańcuchem dostaw w 2026 roku
Wprowadzenie
Producenci i zarządzający procesami łańcuchów dostaw w nowy 2026 rok wchodzą w środowisko zdefiniowane przez dynamicznie postępujące zmiany technologiczne, nowe regulacje oraz szybko zmieniające się uwarunkowania rynkowe. W tych trudnych warunkach dostęp, analiza i możliwość szybkiego przetwarzania wysokiej jakości danych to nie tylko przewaga konkurencyjna – to już konieczność. Dane i analityka są fundamentem odporności, innowacji i skutecznego zarządzania ryzykiem, co pozwala firmom radzić sobie z niepewnością i w wykorzystywaniu nowych szans i możliwości.
POBIERZ RAPORT
1. Dane jako fundament transformacji
Dzisiejsza produkcja bazuje na danych, robotyzacji i automatyzacji. Rzetelnie, niczym niezanieczyszczone, zweryfikowane i zgodne z regulacjami dane są podstawą doskonałości operacyjnej, zarządzania ryzykiem i podejmowania strategicznych decyzji. Badania pokazują, że kluczową barierą pozostaje zaufanie zarządzających do rzetelności danych: tylko 36 proc. producentów uważa, że może podejmować świadome decyzje na podstawie obecnie posiadanych informacji, a 44 proc. twierdzi, że porażki przy wdrożeniu projektów związanych ze sztuczną inteligencją (AI) wynikały właśnie ze słabej jakości danych. Ponad połowa badanych przyznaje, że wyzwaniem pozostawały zduplikowane, odizolowane i przechowywane w różnych, niepołączonych ze sobą systemach zbiory danych. Jednocześnie tylko jedna trzecia respondentów długofalowo inwestuje w zintegrowane platformy danych, co tylko podkreśla konieczność dostępu do wiarygodnych, zharmonizowanych danych, celem zwiększenia innowacyjności i odporności.
Wątpliwej jakości informacje zniekształcają wynik, podważają modele predykcyjne i zaufanie do narzędzi analitycznych. Dlatego też, rzetelne dane jak i harmonijne zarządzanie nimi są ważniejsze niż kiedykolwiek. Poza zgodnością z regulacjami, wysokiej jakości dane uwalniają pełen potencjał analityczny, tworzą spójne, wiarygodne i możliwe scenariusze wystąpienia nieoczekiwanych zjawisk w przyszłości, po to, aby lepiej przygotować organizację na okres niepewności, zmiany niespodziewane czynniki zewnętrzne, umożliwiając proaktywne reagowanie, zamiast biernego oczekiwania, i budowanie elastycznych, odpornych strategii biznesowych w zarządzaniu kompleksowymi łańcuchami wartości.
2. AI: Wzmacnianie ludzkiej wiedzy i podejmowania decyzji
Sztuczna inteligencja fundamentalnie zmieniła produkcję i dotychczasowe zasady zarządzania łańcuchem dostaw. Jej wpływ jest największy, gdy działa w oparciu o wysokiej jakości, rzetelne i wiarygodne dane. Dzisiejsze systemy AI pozwalają producentom monitorować ryzyko finansowe, wskaźniki ESG, sytuację geopolityczną i zapobiegać atakom cyfrowym w czasie rzeczywistym. Jednocześnie zapewniają zgodność z obowiązującymi regulacjami i literą prawa.
Sztuczna inteligencja i zaawansowana analityka pozwalają na autonomiczne podejmowanie decyzji, automatyzację rutynowych procesów i dynamiczne modelowanie łańcuchów dostaw. Przyspieszają reakcję i pozwalają przedsiębiorcom w dostosowywaniu się do zmian regulacyjnych i pokonywaniu trudności.
Jednak skuteczność rozwiązań opartych na AI jest bezpośrednio związana z jakością danych. Niesynchronizowane systemy ich fragmentaryzacja czy słaba jakość danych prowadzi do błędnych wniosków i utraconych szans. Sztuczna inteligencja wspiera pracę człowieka dostarczając w czasie rzeczywistym terminowych, praktycznych i rzetelnych informacji, które pozwalają ekspertom skupić się na zadaniach strategicznych.
3. Compliance i złożoność regulacyjna
Szybko zmieniające się regulacje, modyfikują obowiązki producentów. W rzeczywistości zmiany regulacyjne są obecnie największym wyzwaniem dla jednej trzeciej (33 proc.) liderów produkcji. Tylko w Europie „Zielony Ład” czy „Dyrektywa CSRD” czynią raportowanie zrównoważonego rozwoju obowiązkowym, co w bezpośredni sposób wpływa na strategie zakupowe i produkcyjne. Wprowadzenie Cyfrowego Paszportu Produktu napędza inwestycje w technologie monitoringu i aktywnego nadzoru produkcji i dobr konsumenckich. Akt Unii Europejskiej w sprawie regulacji działań związanych ze sztuczną inteligencją ustanawia nowe standardy przejrzystości i zarządzania ryzykiem, a surowsze przepisy dotyczące cyberbezpieczeństwa podnoszą wymagania wobec infrastruktury krytycznej i IoT (Internet of Things) przemysłowego.
W kontekście szeroko rozumianego Compliance i złożoności zagadnień regulacji, wysokiej jakości dane są nie tylko wymogiem, ale jawią się jako narzędzie strategiczne. Pozwalają nie tylko efektywnie monitorować, ale także raportować poszczególne wskaźniki ESG, pochodzenie produktów i zachodzące zmiany w łańcuchu dostaw, zapewniając pełną zgodność z obowiązującymi przepisami prawa i obowiązujących norm.
4. Budowanie odpornych i elastycznych łańcuchów dostaw
Niestabilność geopolityczna, występujące zakłócenia w handlu i zmieniające się oczekiwania klientów wymuszają na producentach pełną elastyczność. Firmy coraz częściej stawiają na nearshoring, rozumiany jako biznesowa strategia polegająca na przenoszeniu procesów, usług lub produkcji do krajów geograficznie bliskich i często kulturowo podobnych, zamiast do tych bardzo odległych, po to aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia globalnych zakłóceń i zapewnić ciągłość dostaw. Często nawet akceptując większe koszty własne.
Badania pokazują, że nawet 62 proc. producentów w najbliższym czasie planuje zmiany w lokalizacji własnych zakładów produkcyjnych lub też poważnie rozważa wdrożenie zmian w łańcuchu dostaw, z tego zaledwie 8 proc. powyższe zmiany traktuje jako krótkoterminowy element realizowanej strategii. 18 proc. monitoruje zgodność dalej niż do dostawców z poziomu trzeciego. Dane i analityka są kluczowe dla identyfikacji słabych punktów, zarządzania ryzykiem i szybkiego reagowania na zmiany.
5. Ewolucja oczekiwań klientów
W nadchodzący rok klienci wchodzą z rosnącymi oczekiwaniami. Wymagają personalizacji, skróconego czasu, przejrzystość i zgodność z wytycznymi zrównoważonego rozwoju. Klienci oczekują produktów dopasowanych do ich potrzeb, szybkiej dostawy i dowodów etycznych praktyk. Kluczem do sprostania nowym wymaganiom jest cyfrowe doświadczenie. Interakcje w czasie rzeczywistym i pełna transparentność budują zaufanie w zarządzaniu łańcucha dostaw.
Z drugiej strony zaledwie 11 proc. producentów przyznaje się, że w trybie ciągłym monitoruje i aktywnie prowadzi politykę zarządzania łańcuchem dostaw, a 70 proc. nie jest w stanie znaleźć alternatywnych dostawców na podstawie aktualnie posiadanych danych. Brak niewystarczających danych i słaba jakość są główną barierą w spełnieniu nowych wymagań.
Większa transparentność wspiera cele zrównoważonego rozwoju i umożliwia klientom dokonywanie świadomych wyborów zgodnych z ich wartościami. Zrównoważony rozwój oraz kwestie ESG (Environmental, Social, and Governance) również znajdują się na pierwszym planie. Klienci coraz dokładniej analizują ślad węglowy produktów, a praktyki dotyczące przestrzegania praw człowieka stają się wartością nadrzędną.
Aby sprostać tym zmieniającym się oczekiwaniom, producenci muszą wykorzystywać wysokiej jakości dane oraz zaawansowaną analitykę. Rzetelne dane pozwalają firmom przewidywać zmiany rynkowe, personalizować oferty rynkowe klientom i wzmacniać relacje w całym łańcuchu wartości. Inwestycje w solidne zarządzanie danymi i ich harmonijne wykorzystanie są kluczowe nie tylko dla doskonałości operacyjnej i zarządzania ryzykiem, ale także dla zapewnienia transparentności i responsywności, których klienci obecnie oczekują.
6. Ryzyko niewypłacalności i zarządzanie płynnością
Ryzyko niewypłacalności i zarządzanie płynnością w firmach stają się kluczowymi priorytetami strategicznymi. Niepewność makroekonomiczna zwiększa wskaźniki upadłości w poszczególnych państwach i ryzyko niewypłacalności przedsiębiorców w łańcuchach dostaw. Przy marżach netto na poziomie oscylujących w granicach 10 proc., tylko jeden przypadek braku wpłaty może wymagać dziesięciokrotnego wzrostu przychodów, aby zrekompensować stratę – co jest nierealne w obecnych warunkach.
Producenci chcąc chronić się przed uniknięciem bankructwa muszą wdrażać proaktywne kontrole kredytowe, monitorowanie kondycji finansowej klientów, korzystać z finansowania łańcucha dostaw i automatyzacji zarządzania należnościami.
Producenci mierzą się z istotnymi wyzwaniami operacyjnymi: 33 proc. wskazuje na postępujące zmiany regulacyjne, a 31 proc. trudności w zarządzaniu łańcuchem dostaw, podczas gdy 25 proc. obawia się nadmiernego uzależnienia od jednego dostawcy. Niemal wszystkie firmy (97 proc.) doświadczyły zakłóceń wynikających z załamania się łańcucha dostaw — 29 proc. zgłasza wzrost kosztów operacyjnych, a 25 proc. ograniczony wgląd w dane, co tylko pogłębia ryzyka związane z utratą płynnością i niewypłacalności.
Tylko 38 proc. producentów dysponuje danymi dotyczącymi wpływu zmieniających się taryf celnych na podmioty trzecie, a jedynie 34 proc. posiada informacje dotyczące szerszych kwestii compliance, co utrudnia przewidywanie i zarządzanie ryzykiem finansowym w całym łańcuchu dostaw.
Dostawcy często dostarczają towary przed otrzymaniem płatności, więc niewypłacalność klienta może szybko doprowadzić ich do problemów z płynnością. Może to skutkować zakłóceniami w łańcuchu dostaw, wzrostem cen lub pogorszeniem się warunków płatności. Po stronie klientów niska ocena kredytowa lub wydłużone terminy płatności zwiększają prawdopodobieństwo bankructwa, co z kolei przekłada się na spadek zaufania i ryzyka utraty płynności u producentów i obciąża relacje z klientami.
Aby ograniczyć te ryzyka, producenci powinni prowadzić proaktywne kontrole kredytowe i ciągły monitoring kondycji finansowej klientów, korzystać z finansowania łańcucha dostaw lub faktoringu w celu zabezpieczenia płatności i utrzymania płynności, dywersyfikować bazę klientów oraz wdrażać jasne zabezpieczenia umowne, takie jak klauzule zastrzeżenia prawa własności. Coraz bardziej kluczowe staje się także wdrażanie cyfrowych systemów zarządzania należnościami, zapewniających monitoring w czasie rzeczywistym i automatyzację procesów.
Wprowadzając solidne oceny kredytowe, zdywersyfikowane portfele klientów oraz cyfrowe zarządzanie należnościami do swoich operacji, producenci mogą zabezpieczyć płynność i budować odporność w coraz bardziej nieprzewidywalnym otoczeniu.
7. Imperatyw talentów
Technologia zmienia technologię produkcji. Jednocześnie z każdym dniem rośnie zapotrzebowanie na nowe rozwiązania. Badania pokazują, że w ciągu ostatniego roku, nieco ponad 43 proc. producentów wdrożyło automatyczne procesy w produkcji, z drugiej strony 34 proc. nadal produkuje bazując na manualnych i tradycyjnych rozwiązaniach. Reskilling, upskilling rozumiane jako zdolność do szybkiego przekwalifikowania się, zmiany produkcji czy nabywania nowych umiejętności przez pracowników w tym trudnym czasie pozostają elementami kluczowymi. Wszystko to celem jeszcze lepszego i bardziej efektywnego wykorzystania potencjał AI i narzędzi bazujących na danych.
Podsumowanie
Kierunek jest jasny: producenci i zarządzający łańcuchami dostaw muszą inwestować w jakość danych, rozwijać narzędzia i rozwiązania bazujące na AI, monitorować i szybko reagować na nowe regulacje prawne. W świecie rosnącej złożoności połączenie wiarygodnych danych, zaawansowanej analityki i ludzkiej wiedzy będzie kluczem do nabywania odporności w trudnych warunkach i wzrostu.