Branża ubezpieczeń w bieżącym roku stoi w kluczowym momencie. Gospodarcza niepewność, nowe regulacje, szybki rozwój sztucznej inteligencji oraz stale utrzymujące się wysokie zagrożenie cyberatakami to tylko niektóre z wyzwań stojących przed firmami w branży. W tak trudnych warunkach, umiejętne wykorzystanie wysokiej jakości danych i zaawansowanej analityki nie jest już przewagą konkurencyjną – jest warunkiem koniecznym w procesie budowania odporności, innowacyjności i zrównoważonego wzrostu. Dla ubezpieczycieli efektywne łącznie danych z możliwościami jakie daje sztuczna inteligencja jest elementem kluczowym dla sprawnego zarządzania ryzykiem i w wykorzystywaniu pojawiających się możliwości.
1. Ryzyka fraudu i cyberataku: największym wyzwaniem dla ubezpieczycieli
Ryzyka cyberataków i fraudów od dłuższego czasu stały się dla wielu firm ubezpieczeniowych z branży poważnym wyzwaniem. Najnowsze dane z przeprowadzonego badania pokazują, że 79 proc. liderów z sektora Usług Finansów i Ubezpieczeń (FS&I) poważnie obawia się ataku cybernetycznego, a 78 proc. oszustw finansowych. Dodatkowo 38 proc. przyznaje, że mimo zwiększonych inwestycji nie są w pełni przygotowani na cybernetyczne ataki. Ogółem ponad 80 proc. ubezpieczycieli obawia się ataku lub utraty reputacji przynajmniej w jednym z trzech obszarów: cyber, fraud czy compliance.
Wzajemne przenikanie się cyberprzestępczości, oszustw finansowych i rosnącej presji regulacyjnej oznacza, że ubezpieczyciele muszą dzisiaj myśleć nie tylko o zabezpieczeniu własnych transakcji finansowych, ale także dbać o reputację swoich klientów. Dzisiejsi przestępcy stają się coraz to bardziej wyrafinowani, a słaba jakość danych przekłada się na nieskuteczność systemów bezpieczeństwa i naraża organizację na ryzyka utraty reputacji, oszustw czy cyberataków.
Ubezpieczyciele inwestują w zaawansowaną analitykę i rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji do wykrywania oszustw, ale skuteczność tych narzędzi zależy od integralności i właściwego zarządzania danymi źródłowymi. W sytuacji, gdy oszuści wykorzystują luki w przestarzałych systemach, umiejętność integrowania, weryfikowania i wykorzystywania danych w czasie rzeczywistym staje się kluczowym mechanizmem obronnym dla całej branży.
2. Presja marżowa i zmieniające się otoczenie rynkowe: efektywność podstawą sukcesu
Presja cenowa na rynku ubezpieczeń ogranicza wzrost marży poprzez coraz to wyższe wymogi kapitałowe oraz rosnące koszty reasekuracji. Spadek marży nasila się nie tylko z powodów finansowych, lecz także ze względu na utrzymujące się ryzyka operacyjne – co odzwierciedla fakt, że 64 proc. firm zwiększa inwestycje w stabilizację działalności firmy. Jednocześnie badanie pokazuje, że 75 proc. obawia się konkurencji na rynku, co prowadzi do wniosku, że wszystkie działania obliczone na efektywność stają się strategicznym wyborem. Ubezpieczyciele zwracają się w kierunku transformacji cyfrowej i optymalizacji procesów opartych na danych, aby utrzymać rentowność. Wyzwaniem pozostaje przestarzała technologia, która w ogromnym stopniu utrudnia integrację i wdrażanie innowacyjnych narzędzi.
3. Zarządzanie danymi, konwergencja regulacyjna: wyzwanie związane z Compliance
Jakość danych i ich zarządzanie stają się jednym z kluczowych priorytetów regulatorów. Konwergencja przepisów – unijnego Aktu o Sztucznej Inteligencji (EU AI Act), DORA oraz rozwijających się wytycznych FCA dotyczących nadzoru nad modelami – tworzy bardziej spójne, ale jednocześnie znacznie bardziej wymagające środowisko regulacyjne. Dla ubezpieczycieli oznacza to, że dane przestają być zasobem operacyjnym, a stają się zasobem regulowanym.
Potwierdzają to najnowsze badania: 64 proc. ankietowanych nie ufa decyzjom podjętym na podstawie obecnie posiadanych danych w ich firmach, 68 proc. ma permanentne trudności z monitorowaniem i zarządzaniem Compliance, a 52 proc. twierdzi, że w ich firmach niepowodzenie przy wdrożeniu projektów AI w bezpośredni sposób wiąże się ze słabą jakością posiadanych danych.
Źle zarządzane lub odseparowane („silosowe”) dane narażają firmy na ryzyka regulacyjne. Podczas gdy prawidłowe zarządzanie danymi przekłada się na minimalizację ryzyka i proaktywne dostosowywanie się do wymogów nadzorczych. Wraz ze wzrostem oczekiwań regulatorów, zdolność szybkiego i trafnego wykazania pochodzenia danych (data lineage), ich dokładności i legalności stanie się kluczowym wyróżnikiem konkurencyjnym.
4. Sztuczna inteligencja i transformacja cyfrowa: innowacja z odpowiedzialnością
Temat wpływu sztucznej inteligencji na działanie firm dominuje dzisiaj w gabinetach wielu zarządów. Nie inaczej jest w przypadku firm ubezpieczeniowych, które narzędzia AI wykorzystują w procesach przywidywania niepożądanego ryzyka, prewencji czy segmentacji klientów. Odpowiednio dla 39 proc. i 36 proc. sztuczna inteligencja i transformacja cyfrowa należą do najważniejszych priorytetów strategicznych w 2026 roku. W branży ubezpieczycieli coraz bardziej rozumie się, że wartość sztucznej inteligencji jest tak wysoka, jak jakość danych i poziom automatyzacji, które ją zasilają.
Znajduje to swoje potwierdzenie w twardych danych liczbowych. 53 proc. respondentów z branży stwierdza, że ryzyko niepowodzenia prowadzonego projektu w bezpośredni sposób wiąże się z koniecznością zachowania wymogów cyberbezpieczeństwa, a 44 proc. z jakością danych. Jednocześnie przyznają, że w połowa kluczowych procesów w ich firmach nadal wykonywana jest manualnie, a jedynie 26 proc. firm korzysta ze zintegrowanych, jednolitych zewnętrznych źródeł danych.
Wygranymi pozostają te firmy, które w sposób skuteczny łączą innowacje z odpowiedzialnym zarządzaniem – wzmacniają odporność, inwestują w wiarygodne dane i budują wszechstronne i wielodziedzinowe, eksperckie zespoły. Dla ubezpieczycieli przesłanie pozostaje jednoznaczne: sztuczna inteligencja, zasilana rzetelnymi, zweryfikowanymi i zgodnymi z regulacjami danymi, jest kluczowe do zarządzania coraz bardziej złożonym środowiskiem finansowym.
5. Oczekiwania klientów i integracja usług finansowych: rosnące znaczenie płynnej obsługi klienta
Zachowanie i oczekiwania klientów zmieniają się w błyskawicznym tempie. Dzisiaj klienci oczekują bezproblemowego, szybkiego i wspartego technologią zakończenia postępowania czy spersonalizowanych ofert. To skłania firmy ubezpieczeniowe czy same banki do większych inwestycji w nowoczesną infrastrukturę danych i zaawansowaną analitykę.
Oczekiwania klientów często są rozbieżne z możliwościami firm ubezpieczeniowych. Znajduje to swoje potwierdzenie w twardych danych liczbowych: 50 proc. firm ubezpieczeniowych przyznaje, że pracy manualnej wymaga po stronie firmy podpisanie umowy z nowym klientem, a 48 proc. dodaje, że pracy ręcznej wymaga także odnowienie kontraktu. Dodatkowo od 66 proc. do 67 proc. deklaruje, że w czasie podpisywania umowy z klientem nie dysponuje automatycznym raportem obrazującym stan faktyczny i prognozy wystąpienia zjawisk trudnych – czyli fundamentalnymi i niezbędnymi informacjami dla firm ubezpieczeniowych.
Segmentacja klientów i zapobieganie nadużyciom opartych na sztucznej inteligencji stają się standardem, szczególnie w obszarach KYC, AML i analizy ryzyka. Możliwość dostarczenia takich rozwiązań zależy jednak od dostępności dokładnych, dobrze zarządzanych danych, które pozwalają ubezpieczycielom przewidywać potrzeby, personalizować usługi i budować zaufanie na coraz bardziej konkurencyjnym rynku ubezpieczeń.
6. Różnice regionalne w dynamice wdrażania sztucznej inteligencji
W poszczególnych krajach Europy można zauważyć znaczne różnice w tempie wdrażania narzędzi sztucznej inteligencji i integrujących źródła regulacji prawnych. Kraje Europy Północnej przodują w implementacji zaawansowanej technologii, cyfryzacji, projektów opartych o zintegrowane dane, podczas gdy w Europie Środkowej, potrzeba sprostania silnym wymogom regulacyjnym - Solvency II – napędza potrzebę wykorzystywania solidnych i rzetelnych rozwiązań compliance i automatycznej analityki ryzyka. Globalne koncerny wykorzystują zaawansowaną analizę i scoring ESG, aby utrzymać przewagę konkurencyjną — zwłaszcza w obszarach KYC, AML oraz zapobiegania oszustwom i nadużyciom.
W takim otoczeniu silna współpraca między ubezpieczycielami a dostawcami danych nabiera kluczowego znaczenia. Udostępnianie wiarygodnych danych na potrzeby wspólnych projektów pozwala firmom przyspieszyć innowacje i skuteczniej przygotować się na czas recesji.
Podsumowanie
Sektor ubezpieczeń w 2026 roku funkcjonuje w niezwykle złożonym środowisku, nacechowany silną konkurencją i szybkim tempem zmian technologicznych. Osiągnięcie sukcesu w dużej mierze zależy od umiejętności połączenia rozwiązań technologicznych z odpowiedzialnym zarządzaniem — wykorzystaniem AI i zaawansowanej analityki opartej na rzetelnych i zgodnym z regulacjami wiarygodnych danych. Firmy, które już teraz inwestują w wysoką jakość danych, będą w niedalekiej przyszłości zdolne do szybkiej adaptacji w trudnych warunkach rynkowych, będą zdolne skutecznie zarządzać ryzykiem i rosnąć w nadchodzących latach.