Siedem trendów compliance w 2026 roku

Dynamiczne zmiany geopolityczne, rozszerzające się regulacje, przyspieszona transformacja cyfrowa oraz rozwój sztucznej inteligencji sprawiają, że środowisko compliance zmienia się szybciej niż kiedykolwiek. Rok 2026 przynosi coraz to nowe nakładane przez regulatorów wymogi. Z drugiej strony inwestycje w innowacyjne narzędzia technologiczne i inteligentne wykorzystanie danych stają się czynnikami kluczowymi dla ograniczenia ryzyka związanego ze złamaniem Compliance.

Tomasz Starzyk z Dun & Bradstreet przedstawia siedem kluczowych trendów, które będą w 2026 roku kształtować środowisko Compliance — począwszy od rosnącej wieloaspektowości zagadnienia, nakładanych sankcji na reżimy państwowe, braku przejrzystości w łańcuchach dostaw, poprzez dynamiczny przyrost nowych regulacji, wpływ sztucznej inteligencji na codzienną pracę zespołów Compliance, wzajemne przenikanie się ryzyka ataku cybernetycznego i fraudu, po możliwości wykorzystania globalnych danych i rosnące znaczenie ludzkiej wiedzy.

1. Rosnąca złożoność sankcji i przejrzystość łańcuchów dostaw

Rośnie liczba reżimów sankcyjnych na świecie, a wraz z tym liczba krajów objętych sankcjami. Regulatorzy wymagają pełnej przejrzystości w łańcuchach dostaw – nie tylko w przypadku bezpośrednich dostawców, ale na każdym poziomie transakcyjnym. Złożoność zagadnienia przekłada się na rosnące ryzyko nieumyślnego naruszenia regulacji. Ostatnie poczynania jednostek kontrolnych m.in. w krajach nordyckich, pokazały, że odpowiedzialność spoczywa nie tylko na samej firmie, ale również na osobach fizycznych zarządzających podmiotem. 

Nowo wprowadzone w życie regulacje, takie jak BIS 50, wymuszają na firmach obowiązek monitoringu wszystkich podmiotów powiązanych w łańcuchu dostaw oraz ich udziałowców. Wymóg ten w bezpośredni sposób zwiększa zapotrzebowanie na narzędzia pozwalające na przegląd globalnych struktur własnościowych sprawdzanych podmiotów w czasie rzeczywistym. Kluczem do sukcesu Stają się wiarygodne i aktualne dane oraz zaawansowana analityka, która pozwala na identyfikację podmiotów objętych sankcjami i monitorowanie przepływu towarów i usług.

2. Ekspansja regulacji: ignorancja nie jest usprawiedliwieniem

W 2026 roku wymagania regulatorów staną się jeszcze bardziej rygorystyczne. Firmy, szczególnie te największe będą zobowiązane proaktywnie pozyskiwać i weryfikować informacje o wszystkich partnerach handlowych w całych łańcuchach dostaw — brak danych i bierność w działaniu będzie traktowana jako ryzyko samo w sobie.

Dyrektywa Omnibus w Unii Europejskiej podnosi wymogi dla CSRD i CSDDD. Z jednej strony upraszcza wymogi raportowania dla małych i średnich przedsiębiorstw, z drugiej strony utrzymuje w mocy rygorystyczne wymagania dla tych największych firm.

Raportowanie ESG nabiera nowego znaczenia. Duże firmy rutynowo sprawdzają wszystkich partnerów pod kątem ESG niezależnie od ich wielkości. AML wprowadza nowe standardy dla stałego monitorowania i sprawdzania akcjonariatu pod kątem powiązań kapitałowych i osobowych, czyniąc dane statyczne przestarzałymi i mało przydatnymi.

Firmy zmuszone są w inwestowanie w kompleksowe rozwiązania, aktualne dane i informacje o kontrahentach i zawieranych transakcjach. Ignorancja, zaniechanie obowiązku czy niewiedza nie jest okolicznością łagodzącą w oczach prawa.

3. Elastyczność w zmiennym otoczeniu regulacyjnym

Elastyczność będzie postrzegana jako jedna z najważniejszych cech zespołów Compliance. Nagłe zmiany przepisów, globalne zawirowania, decyzje polityczne czy nowe sankcje będą wymagały natychmiastowych reakcji i modyfikacji procesów.

Wygranymi będą te organizacje, które potrafią szybko aktualizować procedury, zmieniać priorytety, zakres zarządzania ryzykiem oraz dostosowywać procesy do rzeczywistości. Kluczowe mogą okazać się inwestycje w nowoczesne technologie, rozwiązania chmurowe i stale aktualizowane dane. Elastyczność działów Compliance będzie mierzona odpowiedzią na niespodziewane zdarzenia.

4. AI w Compliance: szansa i konieczna ostrożność

Sztuczna inteligencja w 2026 roku odegra fundamentalną rolę w compliance — pod warunkiem, że organizacje zapewnią solidne ramy zarządzania i wysokiej jakości dane. Większość wymogów unijnego Aktu o sztucznej inteligencji (AI) zacznie obowiązywać w sierpniu 2026 r., zmieniając sposób wykorzystania AI przez zespoły compliance.

Firmy będą musiały precyzyjnie dokumentować procesy decyzyjne modeli AI, gromadzić dane, i w trybie ciągłym zarządzać ryzykiem. Rzetelne dane staną się absolutnym fundamentem — niepełne lub nieaktualne informacje mogą prowadzić do błędów i fałszywych wyników.

AI pomoże szybciej identyfikować ryzyka i ograniczyć liczbę fałszywych trafień, ale nie zastąpi ludzkiego doświadczenia i wiedzy. Najskuteczniejsze zespoły połączą dobrze zarządzane dane, odpowiedni nadzór i doświadczenie praktyczne.

5. Fraud i cyberbezpieczeństwo: dane jako pierwsza linia obrony

W 2026 roku zagadnienia związane z cyberbezpieczeństwem i fraudem będą coraz to bardziej powiązane, tworząc jedno z kluczowych wyzwań dla Compliance. Wyrafinowane schematy oszustw będą łączyć się z cyberatakami, uderzając w łańcuchy dostaw, systemy tożsamości i finanse.

Sztuczna inteligencja znacząco przyspieszy wykrywanie nietypowych zdarzeń, ale cyberataki — od zagrożenie wisusem po wycieki danych — nadal pozostaną poważnym zagrożeniem. Największym wyzwaniem będzie szybka identyfikacja ryzyk i skuteczne przeciwdziałanie.

Organizacje, które zintegrują strategie antyfraudowe i cyberbezpieczeństwa oraz postawią na dane wysokiej jakości, monitoring w czasie rzeczywistym i solidną weryfikację tożsamości, będą wygranymi na polu walki z cyberatakami, ale i najlepiej przygotowane do rosnących wymogów regulacyjnych.

6. Globalne standardy i dostęp do danych: zarządzanie rosnącą złożonością

Zasady dostępu do danych i możliwości ich wykorzystania nadal będą mocno zróżnicowane w zależności od położenia geograficznego, co już teraz jest realnym wyzwaniem dla firm działających międzynarodowo.

Regulacje i trendy związane z ESG są znacząco odmienne w poszczególnych krajach, nawet w Europie, dlatego firmy musza uważnie śledzić zmieniające się standardy, po to aby sprawnie dostosowywać się do lokalnych wymogów.

Coraz więcej krajów spoza Unii Europejskiej już teraz dobrowolnie raportuje wskaźniki ESG, po to, aby utrzymać swoją konkurencyjność na rynku. Firmy, które w czas zrozumieją powagę spraw i wdrożą odpowiednie procedury, zdobędą przewagę i ograniczą ryzyko kar.

7. Czynnik ludzki: dane, AI i ekspertyza

Najskuteczniejsze zespoły compliance będą łączyły technologie z ludzką wiedzą. AI i automatyzacja procesów będzie odpowiadać za wykonywanie rutynowych zadań, człowiek będzie wyznaczał kierunek działania, interpretował złożone i niestandardowe sytuacje i dbał o etyczny wymiar przedsięwzięcia.

Kluczowym wyzwaniem będzie nadążanie za zmianami regulacyjnymi i wiedzą, kiedy zaufać technologii, a kiedy własnemu doświadczeniu. Specjaliści, którzy potrafią łączyć dane, technologię i praktyczne podejście do Compliance, będą najbardziej poszukiwani. Ciągłe szkolenia i rozwój kompetencji krytycznych staną się standardem.

Aby nadążyć za tempem zmian regulacyjnych, organizacje powinny działać już teraz  inwestując w solidne strategie danych oraz zwinne procesy compliance, które pozwolą zespołom reagować szybko, pewnie i skutecznie na każde nowe wyzwanie.