Global Economic Outlook – Sierpień 2025

Handel i polityka będą kształtować drugą połowę 2025 roku

“Globalne środowisko makroekonomiczne nadal pozostaje ukształtowane przez różnice w poszczególnych regionach świata i niepewność polityczną. Nowa, amerykańska polityka taryf celnych wprowadzona w życie od 7 sierpnia br. nie tylko wstrząsnęła rynkami, ile znacząco podniosła koszty globalnego handlu. Ostatnio podpisane porozumienia handlowe między Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską i Japonią poprawiły nastroje inwestorów w USA na kolejne miesiące 2025 roku.

Prognoza na kolejne miesiące 2025 roku nie jest zbyt optymistyczna. Firmy już teraz borykają się z rosnącymi kosztami operacyjnymi prowadzenia działalności gospodarczej. W tym momencie odporność na negatywne czynniki zewnętrzne wydaje się kluczowa: firmy, które dostosują się strategicznie i pozostaną elastyczne, będą najlepiej przygotowane do prowadzenia działalności gospodarczej w nadchodzących miesiącach. ”

Dr. Arun Singh, Global Chief Economist, Dun & Bradstreet.

Ostatnie zmiany

Globalnie

• 1 sierpnia Stany Zjednoczone ogłosiły wyższe stawki taryfowe dla krajów, z których importują towary. Większość stawek weszła w życie już od 7 sierpnia. 15 proc. stawka będzie obowiązywać jako podstawa w handlu z krajami, z którymi USA mają deficyt handlowy. Natomiast 10 proc. stawka dotyczy podmiotów, z którymi USA mają nadwyżkę handlową. Istnieją także kraje, które będą podlegać wyższym taryfom.
• W lipcu Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) opublikował swoją tymczasową prognozę ekonomiczną dotyczącą światowego wzrostu gospodarczego. Podobnie jak Dun & Bradstreet, również MFW prognozuje nie tyle spowolnienie, ile spadek poniżej zera. Według raportu ryzyko recesji rośnie od kwietnia, mimo że na wielu rynkach nastąpiła poprawa warunków finansowych, która finalnie doprowadziła do niewielkiej poprawy globalnego wzrostu.
• W lipcu Rezerwa Federalna USA utrzymała stopy procentowe. Przy czym większość amerykańskich podmiotów na rynku oczekuje dwóch obniżek stóp do końca 2025 roku. Również w lipcu Europejski Bank Centralny (EBC) i w czerwcu Bank of England (BoE) zdecydowały się na utrzymanie stóp procentowych na niezmiennym poziomie.
• 27 lipca USA i Unia Europejska sfinalizowały podpisanie szerokiej umowy handlowej, zakładającą 15 proc. stawki taryfy celnej na import samochodów i półprzewodników do USA.
• Zarówno niemieckie i włoskie gospodarki skurczyły się o 0,1 proc. w II kwartale 2025. Hiszpania wzrosła o 0,7 proc., a francuska urosła o 0,3 proc. Ogólny wzrost PKB w II kwartale br. w strefie euro wyniósł zaledwie 0,1 proc.
• W lipcu br. został podpisany kruchy i mało stabilny rozejm między Tajlandią a Kambodża.
• Niepokojące sygnały płyną z Kenii i Konga, które nadal stoją w obliczu ponownego wybuchu wojen domowych, nawet mimo podpisania 19 lipca rozejmu z grupą rebeliantów M23. Dodatkowo Kenia zmaga się z gwałtownymi i licznymi protestami antyrządowymi. Protestujący nie zgadzają się na rosnące bezrobocie i wszechobecną korupcję.
• Na początku lipca br. Bułgaria zakończyła proces przyjęcia Euro jako waluty krajowej. Euro będzie obowiązującą w Bułgarii waluta począwszy od 1 stycznia 2026 roku.

·        W lipcu Dun & Bradstreet poprawiła oceny ryzyka środowiska w kilku krajach, w tym w Zambii, Salwadorze i Korei Południowej. Pełne wyjaśnienie i opis znajduje się w raportach i opracowaniach Dun & Bradstreet.

Ameryka Północna

• Ostatnie, nowe taryfy Stanów Zjednoczonych weszły w życie 7 sierpnia 2025 roku. USA nadal negocjują z wieloma państwami. Nowe i zróżnicowane opłaty będą dotyczy nie tylko państw, ale także całych sektorów jak farmaceutyka czy metalurgia.
• Stany Zjednoczone w ostatnim czasie zawarły również umowy handlowe m.in. z Unią Europejską, Indonezją i Japonią; Ta ostatnia obejmuje m.in. zobowiązania Japonii o wartości inwestycji w wysokości 500 mld amerykańskich dolarów w USA i kupno 100 samolotów Boeinga.
• Negocjacje handlowe pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Kanadą utknęły w martwym punkcie, mimo uchylenia podatku od usług cyfrowych. Stany Zjednoczone nałożyły 35 proc. podatek na kanadyjskie towary. Podetek wszedł w życie z dniem 1 sierpnia br.
• Pod koniec czerwca Kanada uchwaliła Bill C-5, który ma na celu usprawnienie zatwierdzonych projektów infrastrukturalnych.
• Przywódcy na szczeblu rządowymi i zarządzający lokalnie w Kanadzie opracowują plany usuwania wewnętrznych barier handlowych. Regiony Ontario i Alberta podpisali umowę w celu zbudowania krytycznych połączeń i dostaw minerałów i energii celem poprawy komunikacji międzystanowej i wewnątrzpaństwowej.
• Na lipcowym posiedzeniu amerykański Fed utrzymał stopy procentowe w na poziomie 4,25-4,50%. Swoją decyzję argumentuje skutkami amerykańskich taryf, które najprawdopodobniej wpłyną na wzrost inflacji.

Europa Zachodnia i Środkowa

• W lipcu Stany Zjednoczone podpisały umowę z Unią Europejską, ustalając wysokość taryf celnych w wysokości 15 proc. na importowane produkty z Europy. Podpisana umowa pozwoli firmom UE na stabilizację, a co za tym idzie zatrudnienie nowych pracowników, planowanie inwestycji.
• Unia Europejska podpisała wstępną umowę i zgodziła się kupić amerykańską energię w wysokości 750 mld dolarów oraz na zainwestowanie 600 mld dolarów w Stanach Zjednoczonych, w tym także koszty na uzbrojenie.
• Kraje Unii Europejskiej posunły się o krok w kierunku podpisania umowy o wolnym handlu (FTA) z Indonezją. Umowa może zostać już podpisana we wrześniu, kiedy to zaplanowane jest kolejne spotkanie między podmiotami. Jednocześnie Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA) - Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria - zakończyło negocjacjowanie umowy z Mercosur w sprawie porozumienia o wolnym handlu. Tym samym poprawiając dostęp do rynków dla 97 proc. eksportu.
• Strefa Euro notuje gwałtowny spadek wzrostu gospodarczego kwartał do kwartału w 2025 roku. Głównie przez spadek produkcji w Niemczech i we Włoszech.
• Wielka Brytania, Francja i Niemcy oświadczyły, że ponownie uruchomią negocjacje z Iranem w sprawie umowy nuklearnej.
• W lipcu Unia Europejska zatwierdziła 18. pakiet sankcji przeciwko Rosji, który obejmuje m.in. obniżenie limitu cen ropy. Węgry i Słowacja osiągnęły początkowo niechętne, zgodziły się na ustępstwa i podpisały osobne porozumienie w sprawie limitów dostaw rosyjskiej ropy i gazu do 2027 roku.

Azja i Pacyfik

• 7 sierpnia 2025 roku Stany Zjednoczone ogłosiły nowe, podwyższone stawki taryf celnych, w wysokości od 15 do 50 proc. dla krajów azjatyckich. Przy czym większość stawek w Azji to 20 proc. Chociaż taryfy są dużo niższe niż te ogłoszone pierwotnie w kwietniu to i tak pozostają wyższe niż te stosowane do większości krajów zachodnich. Dla przykładu dla Tajwanu stosuje się taryfę celną w wysokości 20 proc. dla Indii 25 proc. W przypadku Indii istnieje poważne ryzyko wzrostu taryfy do 50 proc. na koniec sierpnia.
• Konflikt między Tajlandią a Kambodżą dotyczy sporu o tereny przygraniczne, w tym wokół kompleksu świątyń Preah Vihear. Eskalacja konfliktu nastąpiła w ostatnich dniach lipca 2025 roku, prowadząc do intensywnych walk i ofiar po obu stronach. Obie strony obwiniają się nawzajem o wywołanie konfliktu i ostrzał terenów zamieszkałych przez ludność cywilną, w tym szpitala. Zawieszenie broni zostało uzgodnione i weszło w życie 28 lipca 2025 roku, jednak sytuacja pozostaje napięta. 
• Chińska gospodarka wzrosła o 5,2% w II kwartale rok do roku, 1,1% kwartał do kwartału i 5,3% w całym I półroczu 2025 roku. Eksport Chin utrzymuje tempo wzrostu dla produkcji przemysłowej. Popyt wewnętrzny i zaufanie konsumentówu w Chinach pozostają słabe, a ceny mieszkań spadają. Pekin łagodzi politykę pieniężną w celu pobudzenia nastrojów wewnętrznych. Dodatkowo rząd uruchomił inwestycje infrastrukturalne i subsydia dla konsumentów.

 

 

 

Europa Wschodnia i Azja Środkowa

• Ukraińscy i rosyjscy negocjatorzy zakończyli 23 lipca w Stambule trzecią rundę rozmów o zawieszeniu broni. Jednocześnie zgodzili się na kolejną wymianę więźniów wojennych, ale jednocześnie nie poczynili wielkich postępów w kierunku zawieszenia broni.
• 22 lipca br. parlament Ukrainy uchwalił prawo, które w istocie osłabia niezależność kluczowych agencji antykorupcyjnych. To wywołało ogólnokrajowe protesty i międzynarodowe niezadowolenie. Wobec presji ze strony Unii Europejskiej i rodzącego się społeczeństwa obywatelskiego prezydent Volodymyr Zelenskyy złożył nowy projekt ustawy o przywróceniu autonomii agencji.
• Kazachstan zatwierdził strategię 2025-40 pozwalającą na zwiększenia konkurencyjności sektora przetwarzania ropy naftowej, modernizacji infrastruktury i zwiększenia eksportu do Chin, Indii i Azji Środkowej. Oczekuje się, że projekty strategiczne zorientowane na eksport będą stanowić 30 proc. całkowitej produkcji do 2040 roku.
• W lipcu Uzbekistan i Rosja odbyły wspólne ćwiczenia wojskowe „Hamkorlik-2015” w pobliżu granicy z Afganistanem. Głównym celem ćwiczeń była symulacja ataku i zgrywanie wojsk, dowództwa w realizacji zadań taktycznych i operacyjnych na polu walki. Jednocześnie ćwiczenia odzwierciedlają rosnące powiązania obronne między Uzbekistanem a Moskwą.
• Bułgaria oficjalnie stała się oficjalnie 21 krajem Strefy Euro. Wspólna, oficjalna waluta wejdzie w życie 1 stycznia 2026 roku.
• Kazachstan uruchomił cztery dodatkowe, ulepszone przejścia graniczne z Chinami i Uzbekistanem w celu ulepszenia i przyspieszenia handlu między krajami.

Ameryka Łacińska

• Globalne napięcia handlowe i z mieniające się stopy taryfy celne w dalszym ciągu negatywnie wpływają na gospodarkę krajów Ameryki Łacińskiej.
• Boliwia stoi w obliczu poważnego kryzysu gospodarczego. Przejawiającego się już teraz w spowolnieni gospodarki, wysokiej inflacji, wzroście bezrobocia. Wszystko to prowadzi Boliwię to niewypłacalności i bankructwa także politycznego.
• Oczekuje się, że wprowadzone przez Stany Zjednoczone zmienione taryfy celne w dużym stopniu wpłyną na dynamiczny spadek eksportu w Ameryce Łacińskiej, szczególnie z Brazylii gdzie obowiązuje 50 proc. taryfa celna.
• Przewiduje się, że PKB Meksyku w 2025 roku wzrośnie do 0,3 proc. Głównie za sprawą 25 proc. taryf celnych na importowane do USA meksykańskie produkty.

Bliski Wschód i Afryka Północna

• W dniu 15 sierpnia taryfy celne dla krajów Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej wynoszą od 15 do nawet 41 proc. Przy czym Syria, Algieria, Liberia i Irak są objęte najwyższymi taryfami, co stanowi element gospodarczej a przede wszystkim politycznej presji ze strony USA.
• Pod koniec lipca Stany Zjednoczone nałożyły na Iran największy od 2018 roku pakiet sankcji skierowany do ponad 115 osób, a także floty statków morskich. Sankcje gospodarcze i polityczne są elementem wywierania presji na Teheran przed zbliżającymi się rozmowami dotyczącymi porozumienia jądrowego.
• OPEC+ od kwietnia 2025 roku systematycznie obniża produkcję i wydobycie ropy naftowej. Mimo niewielkiego wzrostu wydobycia w Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Algierii.
• W czerwcu Arabia Saudyjska wydała 83 nowe licencje przemysłowe, przyciągając inwestycje 253,3 mln USD i tworząc 1188 miejsc pracy, to jest namacalny efekt wprowadzonego w ostatnim czasie programu – Vision 2030.
• Państwa Zatoki Perskiej (takie jak Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie) znacznie zwiększyły inwestycje w sektorach innych niż wydobycie i przetwórstwo ropy naftowej w pierwszym kwartale 2025 r.: Finansowanie kapitału podwyższonego ryzyka wzrosło o 58 proc. r/r do 678 mln USD.

Kraje nordyckie

• 28 lipca USA na podstawie nowo podpisanej umowy handlowej nałożyły 15 proc. taryfę na większość importowanych produktów z Unii Europejskiej. To w bezpośredni sposób wpływa także na kraje nordyckie, w szczególności na Danię, Finlandię i Szwecję. Zwolnienia z wyższej opłaty obejmują produkcję części samochodowych i półprzewodników. Jednocześnie w mocy została utrzymana 50 proc. taryfa na aluminium i stal.
• Pod koniec lipca, w Paryżu, fińska minister spraw zagranicznych Eliną Valtonen spotkała się ze swoim francuskim odpowiednikiem, Jeanem-Noelem Barrotem. Wzajemne rozmowy koncentrowały się na polepszeniu wzajemnych relacji i potwierdzeniu wspólnego zaangażowania w multilateralizm i wyrażaniu poparcia dla prezydencji Finlandii w 2025 r. Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBCE).
• Dania kupiła cztery drony wyprodukowane przez USA w celu wzmocnienia nadzoru Arktyki, Północnego Atlantyku i Bałtyckiego Morza; Tymczasem Norwegia i Niemcy zgodziły się zwiększyć zaangażowanie nad granicami morskimi i strefą powietrzną na Północnym Atlantyku.
• Państwowa, szwedzka firma wydobywcza, LKAB, ogłosiła odkrycie ponad 1 mln ton tlenków ziem rzadkich w północnym obszarze Kiruna. Jest to największe znane złoże elementów ziem rzadkich w Europie.
• 1 lipca 2025 roku Dania przejęła prezydenturę Rady UE na sześć miesięcy.

Region Afryki Sub-Saharyjskiej

• 19 lipca 2025 roku w Doha Demokratyczna Republika Konga (DRK) i Rebelianci M23 podpisały się pod umową o zawieszeniu broni. Mimo tego nie na ulicach nie ustała przemoc. Bojownicy z M23 wykorzystują zawieszenie broni do zawłaszczania coraz to większego terytorium. Negocjacje dotyczącej nowej, kompleksowej umowy pokojowej rozpoczęły się 8 sierpnia br.

• Rządy prezydenta Kenii Williama Ruto są mocno zagrożone, z racji tego że w kraju trwają gwałtowne protesty z powodu rosnących kosztów utrzymania i domniemanej korupcji rządowej.
• W maju, w Tanzanii przychody z turystyki (3,92 mld USD) przekroczyły przychody z eksportu złota (3,83 mld USD).
• Stany Zjednoczone badają możliwość nałożenia sankcji gospodarczych na urzędników południowoafrykańskich związanych z Rosją i Chinami.

 

Wymiary ryzyka